منشأ هر خطيئه است « 1 » ؛ چنانچه تمام اصلاحات نفسانى و اخلاقى و اعمالى از توجه به حق و دار كرامت آن و از بىعلاقگى به دنيا و عدم ركون و اعتماد به زخارف آن است . پس ، معلوم شد از اين مقدمه كه حق تعالى عنايت و الطافش به هر كس بيشتر باشد و مراحم ذات مقدس شامل حال هر كس زيادتر باشد ، او را بيشتر از اين عالم و زخارف آن پرهيز دهد ، و امواج بليّات و فتن را بر او بيشتر متوجه فرمايد ، تا اين‌كه روحش از اين دنيا و زخارف آن منصرف و منزجر گردد و به مقدار ايمانش رو به عالم آخرت رود و وجههء قلبش متوجه به آن‌جا گردد . و اگر نبود از براى تحمل شدت ابتلا مگر همين يك جهت ، هر آينه كفايت مىكرد . و در احاديث شريفه اشارت به اين معنا دارد : مُحَمّدُ بْن يَعْقُوبَ بِإسْنادِهِ عَنْ أَبي جَعْفَرٍ - عليه السلام - قَالَ : « إن الله تعالى ليتعاهد المؤمن بالبلاء كما يتعاهد الرجل أهله بالهدية من الغيبة ، ويحميه الدنيا كما يحمي الطبيب المريض » « 2 » . حضرت باقر - عليه السلام - فرمايد : « همانا خداى تعالى هر آينه تفقد كند مؤمن را به بلا چنانچه تفقد كند مردى عيال خود را به هديه از سفر ، و هر آينه پرهيز دهد او را از دنيا ، چنانچه پرهيز دهد طبيب مريض را » . و در حديث ديگر نيز به همين مضمون وارد است « 3 » . و گمان نشود كه محبت حق و شدت عنايت ذات اقدس به بعضى بندگان - نعوذ باللَّه - جزاف و بىجهت است ؛ بلكه هر قدمى كه مؤمن و بندهء خدا به سوى او بردارد ، عنايت حق به او متوجه شود ، حق تعالى به قدر ذراعى به او نزديك شود « 4 » .

--> ( 1 ) - اشاره است به حديثى از على بن الحسين عليه السلام كه فرمود : « حُبُّ الدُّنْيَا رَأْسُ كُلِّ خَطِيئَةٍ » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 131 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب ذمّ الدنيا و الزهد فيها » ، حديث 11 ) ( 2 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 255 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب شدّة ابتلاء المؤمن » ، حديث 17 . ( 3 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 258 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب شدّة ابتلاء المؤمن » ، حديث 28 . ( 4 ) - مضمون اين حديث قدسى است كه : « مَنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ شِبْراً تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعاً » ؛ « هر كسى به قدر يك وجب به من نزديك شود ، من به قدر يك ذراع به او نزديك شوم » . ( عوالي اللآلي ، ج 1 ، ص 56 ، حديث 81 ؛ كنز العمّال ، ج 1 ، ص 235 ، حديث 1178 )