نمودن كبر و اضافه نمودن است به آن رياكارى و سالوسى را . بايد وارد مجاهده با قصد خالص شد البته آن وقت نفس اصلاح مىشود . تمام صفات نفسانيه قابل اصلاح است ؛ ليكن در اوّل امر كمى زحمت دارد . آن هم بعد از ورود در اصلاحْ سهل و آسان مىشود . عمده به فكر تصفيه و اصلاح افتادن است و از خواب بيدار شدن است . منزل اوّل انسانيت « يقظه » است . و آن بيدار شدن از خواب غفلت و هشيار شدن از سكر طبيعت است ، و فهميدن اين‌كه انسان مسافر است ؛ و هر مسافر زاد و راحله مىخواهد . زاد و راحلهء انسان خصال خود انسان است . مركوب اين سفر پرخوف و خطر و اين راه تاريك و باريك و صراطِ احَدّ از سيف و ادقّ از شَعر « 1 » ، همت مردانه است . نور اين طريق مُظلِم ايمان و خصال حميده است . اگر سستى كند و فتور نمايد ، از اين صراط نتواند گذشت ؛ به رو در آتش افتد و با خاك مذلت يكسان شده به پرتگاه هلاكت افتد . و كسى كه از اين صراط نتواند گذشت ، از صراط آخرت نيز نتواند گذشت . اى عزيز ، همت كن و پردهء جهل و نادانى را پاره كن و از اين ورطهء هولناك خود را نجات ده . حضرت مولاى متقيان و يگانه سالك راه و راهنماى حقيقى در مسجد فرياد مىزد به‌طورى كه همسايه‌هاى مسجد مىشنيدند : « تجهزوا رحمكم الله ؛ فقد نودي فيكم بالرحيل » « 2 » . هيچ تجهيزى در سفر آخرت براى شما مفيد نيفتد الّا كمالات نفسانيه و تقواى قلب و اعمال صالحه و صفاى باطن ، بىعيب بودن و بىغِش بودن . فرضاً كه اهل ايمان ناقص صورى باشى ، بايد از اين غش‌ها خالص شوى تا در زمرهء سعدا و صالحين قرارگيرى . رفع غش با آتش توبه و ندامت و گذاشتن نفس را در كورهء عتاب و مَلام و ذوب كردن آن را به آتش پشيمانى و برگشت به سوى خداست . در

--> ( 1 ) - چنانچه در حديث نبوى آمده است : « الصِّراطُ أَدَقُّ مِنَ الشَّعْرِ وأَحَدُّ مِنَ السَّيْفِ وَأَظْلَمُ مِنَ اللَّيْلِ » ؛ « صراط ازمو باريك‌تر و از شمشير تيزتر و از شب تاريك‌تر است » . ( علم اليقين ، ج 2 ، ص 969 ) . و همين معنا در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است . ( ر . ك : الأمالي ، صدوق ، ص 149 ، حديث 4 ) ( 2 ) - « خدايتان بيامرزاد ، آماده شويد كه نداى كوچ در ميان شما بلند شده است » . ( نهج‌البلاغة ، ص 321 ، خطبهء 204 )