صورتى كه امروز گذاشته شد دمهاى جهنم » . پيغمبر خدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، گفت : « چه چيز است دمهاى جهنم ؟ » عرض كرد : « همانا خداى تعالى امر فرمود به آتش ، بر افروخته شد هزار سال تا سرخ شد . بعد از آن امر فرمود به آن افروخته شد هزار سال تا سفيد شد . پس از آن امر فرمود به آن ، افروخته شد هزار سال تا سياه شد و آن سياه و تاريك است . پس اگر يك حلقه از زنجيرى كه بلندى آن هفتاد ذراع است گذاشته شود بر دنيا ، هر آينه آب مىشود دنيا از حرارت آن . و اگر قطره‌يى از زقوم و ضريع آن بچكد در آب‌هاى اهل دنيا ، همه مىميرند از گند آن . » پس گريه كرد رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله ، و جبرئيل گريان شد . پس خداى تعالى فرستاد به سوى آنها فرشته [ اى ] . عرض كرد : « خداى شما سلام مىرساند به شما و مىفرمايد من ايمن كردم شما دو تن را از اينكه گناهى كنيد كه عذاب كنم شما را به واسطهء آن . » اى عزيز ، امثال اين حديث شريف بسيار است ، و وجود جهنم و عذاب اليم آن از ضروريات جميع اديان و واضحات برهان است ، و اصحاب مكاشفه و ارباب قلوب در همين عالم نمونهء آن را ديده‌اند . درست تصور و تدبر كن در مضمون اين حديث كمر شكن ، آيا اگر احتمال صحت هم بدهى ، نبايد مثل ديوانه‌ها سر به بيابان بگذارى ؟ چه شده كه ما اين قدر در خواب غفلت و جهالتيم ؟ آيا ملكى مثل رسول اللّه و جبرئيل بر ما نازل شده و ما را از عذاب خدا ايمن كرده ؟ با اينكه رسول خدا و اولياء او تا آخر عمر هم از خوف خدا قرار نداشتند و خواب و خوراك نداشتند . ولى كارخانهء خدا از خوف غش مىكرد . على بن الحسين ، عليهما السلام ، امام معصوم ، گريه‌ها و زاريهايش و مناجات و عجز و ناله‌هايش دل را پاره پاره مىكند . ما را چه شده كه هيچ حيا نكرده در محضر ربوبيت اين قدر هتك حرمات و نواميس الهى را مىكنيم ؟ اى واى بر ما و بر غفلت ما ! اى واى بر ما و بر شدت سكرات موت ما ! اى واى بر حال ما در برزخ و سختيهاى آن ، و در قيامت و ظلمتهاى آن ! اى واى بر حال ما در جهنم و عذاب و عقاب آن ! فصل در معالجهء مفاسد اخلاقيه هان اى عزيز ، از خواب بيدار شو . از غفلت تنبه پيدا كن و دامن همت به كمر زن ، و تا وقت است فرصت را غنيمت بشمار ، و تا عمر باقى است و قواى تو در تحت تصرف تو است و جوانى برقرار است و اخلاق فاسده بر تو غالب نشده و ملكات رذيله