السيد الخميني
97
شرح چهل حديث ( اربعين حديث ) ( فارسى )
كن ، هم غذا شو ، همسفر شو ، مزاح كن . ممكن است نفس از راه بحث با تو پيش آيد و بگويد تو داراى مقامى بايد مقام خود را براى ترويج شريعت حفظ كنى ، با فقرا نشستن وقع تو را از قلوب مىبرد ، مزاح با زير دستان تو را كم وزن مىكند ، پايين نشستن در مجالس از مقام تو كاسته مىكند ، آن وقت خوب نمىتوانى به وظيفهء شرعى خود اقدام كنى ، بدان تمام اينها دامهاى شيطان و مكايد نفس است . رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، موقعيتش در دنيا از حيث رياست از تو بيشتر بود ، و سيرهاش آن بود كه ديدى . من خود در علماى زمان خود كسانى را ديدم كه رياست تامّهء يك مملكت ، بلكه قطر شيعه را ، داشتند ، و سيرهء آنها تالى تلو سيرهء رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، بود . جناب استاد معظم و فقيه مكرم ، حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى ، [ 1 ] كه از هزار و سيصد و چهل تا پنجاه و پنج رياست تامه و مرجعيت كاملهء قطر شيعه را داشت ، همه ديديم كه چه سيرهاى داشت . با نوكر و خادم خود هم سفره و غذا بود ، روى زمين مىنشست ، با اصغر طلاب مزاحهاى عجيب و غريب مىفرمود . اخيرا كه كسالت داشت ، بعد از مغرب بدون ردا يك رشتهء مختصرى دور سرش پيچيده بود و گيوه به پا كرده در كوچه قدم مىزد . وقعش در قلوب بيشتر مىشد و به مقام او از اين كارها لطمهاى وارد نمىآمد . غير از آن مرحوم ، از علماى خيلى محترم قم بودند كه به هيچ وجه اين قيودى كه شيطان شما براى شما مىتراشد در آنها نبود . خود بضاعت خود را از بازار مىخريد ، براى منزل خود آب از آب انبارها مىآورد ، اشتغال به كار منزل پيدا مىكرد ، مقدم و مؤخر و صدر و ذيل پيش نظر پاك آنها يكسان بود . تواضعشان به طورى بود كه مايهء تعجب انسان مىشد ، و مقامات آنها محفوظ بود ، محل آنها در قلوب بيشتر مىشد . در هر حال ، صفت نبى اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، و على بن أبي طالب ، عليه السلام ، انسان را كوچك نمىكند . ولى بايد ملتفت كيد نفس در اين مخالفت با او باشى كه گاهى دام خود را باز كرده از راه ديگر تو را زمين مىزند . مثلا مىبينى بعضيها به طورى در پايين مجلس مىنشينند كه مىفهمانند به حضار كه مقام من بالاتر از اينهاست ، ولى تواضع كردم ! يا مثلا يك نفر كه مشتبه است كه بر او مقدم است اگر بر خود مقدم داشتند ، يك نفر ديگر را كه معلوم التأخر است مقدم مىدارند كه رفع اشتباه كنند كه تقدم داشتن براى تواضع بود ! اينها و صدها قبيل اين از مكايد نفس است ، و علاوه نمودن كبر و اضافه نمودن است به آن رياكارى و سالوسى را . بايد وارد مجاهده با قصد خالص شد البته آن وقت نفس اصلاح مىشود . تمام
--> [ 1 ] آيت اللَّه العظمى حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى ( 1276 - 1355 ه . ق . ) از فقيهان بزرگ و مراجع تقليد شيعه در قرن چهارده هجرى است . وى پس از تحصيلات مقدماتى به نجف و سامراء سفر كرد و در آنجا از درس استادانى چون ميرزاى بزرگ شيرازى ، ميرزا محمد تقى شيرازى ، آخوند خراسانى ، سيد كاظم يزدى و سيد محمد اصفهانى فشاركى بهره گرفت . در سال 1332 ه . ق . به اراك آمد و در سال 1340 ه . ق . به قم مشرف گرديد و به اصرار بزرگان آن سامان و پس از استخاره در آنجا رحل اقامت افكند و حوزهء علميه قم را تأسيس كرد . در حوزهء درس ايشان عالمانى بزرگ تربيت شدند كه حضرت امام خمينى ( س ) در صدر آنان جاى دارند . از آثار اوست : درر الفوائد در اصول ، الصلاة در فقه ، النكاح ، الرضاع و المواريث .