20 : جاذبه و دافعه حضرت على عليه السلام مىفرمايند : « مَنْ ضَيَّعَهُ الْأَقْرَبُ أُتيحُ لَهُ الْأَبْعَدُ ؛ كسى كه نزديكانش او را رها سازند ، آنها كه دورند او را مىبرند » . « 1 » عدّه‌اى اين جملهء امام عليه السلام را تطبيق كردند بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه منظور آن حضرت است و « اقرب » يعنى خويشاوندان او كه همان قريش و اهل مكّه باشند كه وقتى دست از يارى و كمك پيامبر برداشتند ، دورافتادگان يعنى اهل مدينه حضرت را يارى كردند . « 2 » ولى اين جمله امام عليه السلام يك معناى وسيع و گسترده‌اى دارد و اشاره به اين است كه اگر افرادى كه نزديك هستند نيروهاى آماده را جذب نكنند ، دشمنان آن نيروها را جذب كرده و از آنها بهره‌بردارى مىكنند . بايد بدانيم كه قانون جاذبه و دافعه يك قانون عمومى است كه بر سراسر نظام آفرينش حكومت مىكند و هيچ ذره‌اى از ذرات جهان هستى از دايرهء حكومت جاذبهء عمومى خارج نبوده و همه محكوم آنند . و انسان‌ها هم از اين قانون مستثنا

--> ( 1 ) . نهج‌البلاغه ، حكمت 14 ( 2 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ذيل حكمت 14