« سَيَصْلى » و « حَمَّالَةَ الْحَطَبِ » حال است . ب ) « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ » . « 1 » « امرأة » به معنى زوجه است و شاهد آن آيهء قبل است كه مىفرمايد : « ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَ امْرَأَتَ لُوطٍ » . « 2 » آيه در مورد زن نوح و زن لوط است - زوجه‌هايى كه راه خطا را در پيش گرفته بودند - و شاهد است بر اين كه در آيهء بعد هم « امرأة » به معنى زوجه است ، و معلوم مىشود كه قرآن همهء اينها را به عنوان زوجه به رسميّت مىشناسد . ج ) آيهء « أَ تَأْتُونَ الذُّكْرانَ مِنَ الْعالَمِينَ ( لوط به قومش خطاب مىكند آيا سراغ هم جنس بازى مىرويد ) * وَ تَذَرُونَ ما خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عادُونَ » . « 3 » تعبير ازواج در اين آيه نشان مىدهد كه زوجيّت به قوم خاصى اختصاص ندارد و قرآن نكاح تمام اديان و اقوام را مىپذيرد . 3 - روايات : عمده دليل ما در اين مسأله روايات است . روايات زيادى داريم كه متضافر هستند و در ميان آنها روايات صحيح هم وجود دارد . * . . . عن ابى بصير ( سند صحيح است ) قال : سمعت ابا عبد اللّه عليه السلام يقول : نهى رسول الله صلى الله عليه و آله أن يقال للاماء : يا بنت كذا و كذا ( كنايه از زنازاده ) ، فانّ لكلّ قوم نكاحاً . « 4 » * . . . عن عبد اللّه بن سنان ( سند معتبر است ) قال : قذف رجل رجلًا مجوسياً عند ابى عبد اللّه عليه السلام فقال : مه ، فقال الرجل : انّه ينكح امّه و أخته ، فقال : ذلك عندهم نكاح فى دينهم . « 5 » * . . . عن على بن ابى حمزة ، عن ابى بصير ، عن ابى عبد اللّه عليه السلام قال : كل قوم يعرفون النكاح من السّفاح فنكاحهم جائز ( هر قومى در بين خودشان نكاح قانونى و غير قانونى داشته باشند نكاحشان جايز و معتبر است ) . « 6 » * . . . عن عمرو بن نعمان الجعفى ( مجهول الحال ) قال : كان لأبي عبد اللّه عليه السلام صديق لا يكاد يفارقه ( هميشه همراه حضرت بود ) « الى أن قال » فقال يوماً لغلامه : يا بن الفاعلة أين كنت ؟ قال : فرفع أبو عبد اللّه عليه السلام يده فصك بها جبهة نفسه ( حضرت محكم به پيشانى خودش زد ) ثم قال : سبحان اللّه تقذف امّه قد كنت ارى أنّ لك ورعاً فاذا ليس لك ورع فقال : جعلت فداك انّ امه سندية مشركة فقال : أما علمت انّ لكل امة نكاحاً تنحّ عنّى ( دور شو ) فما رأيته يمشى معه حتّى فرّق بينهما الموت . « 7 » در ذيل اين روايت آمده است : * قال : و فى رواية اخرى انّ لكل امّة نكاحا يحتجزون به عن الزنا . « 8 » مرحوم كلينى مىفرمايد : يك روايت ديگر هم وجود دارد كه مرحوم صاحب وسائل آن را جدا كرده است . در اين صورت روايت مرسله است و اگر آن را هم حساب كنيم پنج روايت تا اينجا بيان شده است . * . . . عن ابى بكر الحضرمى عن ابى عبد اللّه عليه السلام قال : سألته عن الرجل يفترى على الرجل من جاهليّة العرب ( به خاطر زمان جاهليّت افترا مىزند ) فقال : يضرب حدّة قلت : يضرب حداً ؟ قال : نعم انّ ذلك يدخل على رسول اللّه صلى الله عليه و آله ( پدر و مادر پيامبر همچنين بودند ) . « 9 » ذيل روايت به اين معنى است كه اگر بخواهيم اينها را اشكال كنيم به پيامبر هم اشكال مىشود چون ازدواج پدر و مادر پيامبر هم در زمان جاهليّت بوده است ولى اين به حسب ظاهر است چون در واقع پدر و مادر پيامبر داراى مقام شامخ و موحّد بوده‌اند پس حضرت در روايت به ظاهر حال تمسّك كرده‌اند نه اين كه پدر و مادر پيامبر مشرك بوده‌اند . مضمون اين حديث را ابن قدامه در مغنى آورده است و مىگويد : و قال النبى صلى الله عليه و آله : ولدت من نكاح لا من سفاح و اذا ثبت صحتها ثبتت احكامها كأنكحة المسلمين . « 10 » مرحوم آقاى سبزوارى در مهذب الاحكام « 11 » به روايت ديگرى استدلال كرده كه استدلال به آن ناتمام است . * . . . محمّد بن مسلم عن ابى جعفر عليه السلام قال : سألته عن الاحكام قال : تجوز على أهل كل ذوى دين ما يستحلون ( قاعدهء الزام است يعنى

--> ( 1 ) آيهء 11 ، سورهء تحريم . ( 2 ) آيهء 10 ، سورهء تحريم . ( 3 ) آيات 165 و 166 ، سورهء شعراء . ( 4 ) وسائل ، ج 14 ، ح 2 ، باب 83 از ابواب نكاح عبيد و اماء . ( 5 ) وسائل ، ج 14 ، ح 1 ، باب 83 از ابواب نكاح عبيد و اماء . ( 6 ) وسائل ، ج 14 ، ح 3 ، باب 83 از ابواب نكاح عبيد و اماء . ( 7 ) وسائل ، ج 11 ، ح 1 ، باب 73 از ابواب جهاد نفس . ( 8 ) وسائل ، ج 11 ، ح 2 ، باب 73 از ابواب جهاد نفس . ( 9 ) وسائل ، ج 14 ، ح 4 ، باب 73 از ابواب جهاد نفس . ( 10 ) ج 7 ، ص 563 . ( 11 ) ج 25 ، ص 62 .