1 - صفات الكمالية للمرضعة : مستحبات رضاع در وسائل عمدتاً در ج 15 باب 75 تا 79 آمده است . همانطورى كه امام فرمودند مرضعه بايد مسلمان ، عاقل ، عفيف و ذات جمال بوده و صفات فضيلهء ديگر هم در او باشد . دليل : روايات دليل اين مسأله دو طايفه از روايات است : طايفهء اوّل : رواياتى كه به صورت كلى بيان مىكند كه مرضعه بايد داراى صفات خوبى باشد * . . . انظروا من يرضع اولادكم ( بررسى كنيد كه صفات خوبى داشته باشد ) فانّ الولد يشبّ عليه « 1 » ( زيرا بچّه بر همان رضاع پرورش پيدا مىكند و به تعبير ديگر صفات مرضعه از طريق لبن به ولد منتقل مىشود ) . * . . . فإنَّ الرضاع يغيّر الطباع « 2 » ( شير طبيعت انسان را عوض مىكند ) . * . . . فانّ اللبن يعدى « 3 » ( شير اثر مىگذارد و سرايت مىكند ) . روايات زيادى به همين مضامين وجود دارد كه همهء اين تعابير اشاره به اين دارد كه شير سبب انتقال صفات مادر به بچهء شيرخوار است . ائمّهء معصومين عليهم السلام اين مسأله را در زمانى فرمودند كه اين مسائل هنوز ثابت نشده بود ؛ ولى امروزه ثابت شده است كه غذا در روحيات شخص تأثير مىگذارد . غدّه‌هاى كوچكى در تمام بدن انسان وجود دارد كه سابقاً آنها را زائد مىدانستند ؛ ولى امروزه با پيدايش « علم غدد » تأثير اين غدّه‌ها در بدن به اثبات رسيده است . مثل « هيپوفيز » كه در زير مغز است و « تيروئيد » كه در زير گلو قرار دارد و غدهء « فوق كليوى » كه روى كليه است . سابقاً نقش اين غدد روشن نبود ؛ ولى امروزه ثابت شده كه يكى از فرماندهان كشور بدن همين غده‌ها هستند . زيرا مايعاتى به نام هورمون از آن‌ها ترشّح مىشود كه در خون ريخته شده و تأثيرات مهمى در بدن مىگذارد و اگر فعّاليّت اين غده‌ها كند يا تند شود بدن دچار مشكلات عظيمى مىشود . مهم اين است كه مىگويند تراوش اين غدّه‌ها در اخلاق و روحيات اثر مىگذارد . يكى از دانشمندان معتقد است كه فعّاليّتهاى فكرى و اخلاقى و غددى به هم پيوسته‌اند . گاهى ممكن است تراوش غدّه‌اى سبب شجاعت ، ترس ، بىحوصلگى يا پرحوصلگى شود . پس ترشّح غدد در صفات تأثير مىگذارد البتّه نه اثرى در حد اجبار ، تا گفته شود صفات اخلاقى انسان جنبهء جبرى دارد و آثارِ تراوش هورمونهايى است كه از غدد خارج مىشود ، بلكه زمينه است نه علّت تامّه . روايات هم مىفرمايند كه « انّ اللّبن يعدى » يعنى وقتى لبن وارد بدن بچّه مىشود در بدن به غدّه‌ها وارد مىشود و به صورت هورمون از غده‌ها به خون ريخته شده و از طريق خون به مغز و اعضاى ديگر رفته و بر اخلاق و رفتار انسان تأثير مىگذارد و لذا فرموده‌اند كه بايد مراقب باشيد چه زنانى را براى شير دادن فرزندانتان انتخاب مىكنيد . طايفهء دوّم : رواياتى كه صفات خاصّى را بيان مىكند . * . . . قال لى أبو جعفر عليه السلام : استرضع بولدك بلبن الحسان ( داراى جمال ) و ايّاك و القباح ( از زنان قبيح المنظر بپرهيزيد ) فانّ اللّبن قد يعدى . « 4 » آيا جمال ظاهر مراد است يا جمال باطن ؟ هر كدام كه مراد باشد شاهد بر اولويّت‌هايى است كه بايد مراعات شود . * . . . لا تسترضعوا الحمقاء ( دايهء احمق انتخاب نكن ) و لا العمشاء ( مؤنّث « اعمش » كسى كه چشمش ضعيف است و خوب كار نمىكند ) فإنّ اللّبن يعدى « 5 » آيا مراد ديد ظاهرى است يا از اينكه كنار « حمقاء » قرار گرفته نشان مىدهد كه ديد باطنى مراد است ؟ هر كدام كه باشد شاهد بر اين است كه بايد مرضعه داراى صفات كاملهء روحى و جسمى و عقيدتى و فكرى باشد . ضمناً درس عبرتى هم براى ماست كه بايد مواظب غذاى خود باشيم « فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ » « 6 » غذاى مشكوك و شبهه ناك نخوريم وقتى گفته مىشود كه « ان اللبن يعدى » در اين صورت قطعاً طعام هم اثر مىگذارد . اين تأثير به اندازه‌اى است كه روايتى مىفرمايد : « لا تأكلوا فى فخّار مصر » يعنى در ظرفهاى سفالى مصر غذا نخوريد چون ممكن است غيرت را تضعيف كند ، چرا كه عزيز مصر بعد از آن كه جريان زليخا را شنيد گفت : « يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا وَ اسْتَغْفِرِي لِذَنْبِكِ إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئِينَ » « 7 » نهايت عكس العملش همين بود و همين اندازه غيرت نشان داد و لذا مىگويند اين نشان مىدهد كه در خاك آنجا تأثيرى است . حال تا چه اندازه كليّت دارد يا ندارد ، و براى منطقهء خاصّى

--> ( 1 ) ح 1 ، باب 78 از ابواب احكام اولاد . ( 2 ) ح 6 ، باب 78 از ابواب احكام اولاد . ( 3 ) ح 4 ، باب 78 از ابواب احكام اولاد . ( 4 ) ح 1 ، باب 79 از ابواب احكام اولاد . ( 5 ) ح 4 ، باب 78 از ابواب احكام اولاد . ( 6 ) آيهء 24 ، سورهء عبس . ( 7 ) آيهء 29 ، سورهء يوسف .