الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
56
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )
به تعبير شهيد صدر : « انسان اروپايى پيوسته نگاهش به زمين ( لذّات مادى ) است ، نه به آسمان ( فرمانهاى الهى و ارزشهاى معنوى ) » . « 1 » بنابراين ، اقتصاد سرمايهدارى با تغيير جهانبينى به تكاپو و تلاشهاى اقتصادى گام نهاد و مىدانيم « جهانبينى همچون پايههاى ساختمانى است كه گرچه هميشه پنهان است و ديده نمىشود ، ولى نقش عمدهاى در استحكام و پايدارى ساختمان دارد » . « 2 » اگر جهانبينى مادىگرايانه باشد ، نتيجهء قطعى آن تأسيس نظامى مادىگرايانه است . در اين نظام اقتصادى ، هرگز اهداف انسانى و اخلاقى جايى ندارد و شعار عدالت ، رفاه و رفع فقر راهى به عرصه وجود نخواهد داشت . به تعبير ابوالأعلى مودودى : كاشتن گياه « انبه » نيازمند برخوردارى از بذر اين گياه است ، بنابراين با كاشتن بذر ليمو هرگز نمىتوان به گياه انبه دست يافت ؛ اگر چه بذر مزبور از بهترين نوع خود باشد . « 3 » مشكلات نظام سرمايه دارى و نيافتن راه حلهاى مناسب ، سبب روى آوردن پارهاى از كشورهاى غربى به دو نظام ديگر شد : يكى نظام سوسياليسم كه بر اساس نفى مالكيّت خصوصى و الغاى مالكيّت ابزار توليد و شعار « از هر كس به مقدار توانايىاش و به هر كس به مقدار نيازش » تأسيس شده بود و ديگرى « نظام دولت رفاه
--> ( 1 ) . اقتصادنا ، مقدمهء چاپ دوم ، ص 35 . ( 2 ) . اسلام و چالش اقتصادى ، ص 35 . ( 3 ) . همان ، ص 36 .