تفسير كمك مىگيرند : ايشان با تجزيه و تحليل زبانِ عبارت تورات چنين مىنويسند : اگر قانع نشده‌اى ، به اين دليل توجّه كن . تورات مىگويد : « هيچ فديه به عوض جان قاتلى كه مستوجب قتل است مگيريد ، بلكه او البتّه كشته شود » [ اعداد ، 35 : 31 ] . مفهوم ضمنى اين آيه اين است كه فقط در عوض جان قاتل عمد نمىتوان ديه گرفت ، امّا براى [ قطع ] اعضاى اصلى بدن ، گرچه از نو رشد نمىكنند ، مىتوان ديه گرفت . ( باواقما 83 ب ) در اينجا شريعت شفاهى با استفاده از زبان تورات مكتوب ، به قانون تورات مفهومى مىبخشد كه به ظاهر از آن چنين معنايى بر نمىآيد . « 1 » بحث تلمود دربارهء اين قانون به اين تفاسير ختم نمىشود ، بلكه در ادامهء بحث از عقل ( سوارا ) به عنوان منبع مستقل اثبات اين قانون نيز استفاده مىشود . آيا مىپذيريد كه مراد از قانون « چشم در برابر چشم » غرامت مالى است يا مىگوييد شايد قصاص واقعى [ با در آوردن چشم ديگرى ] مقصود باشد ؟ پس چه مىگوييد در آنجا كه چشمِ يكى بزرگ و چشم ديگرى كوچك باشد ؟ در اينجا چگونه مىتوان اصل چشم در برابر چشم را اجرا كرد ؟ . . . ( باواقما 83 ب - 84 الف ) بدين شكل ، با استفاده از اصول ميدراش و سوارا ، مجازات قطع عضو ديگرى ، بر خلاف ظاهر تورات ، غرامت مالى تلقى مىشود ، بدون اينكه مخالف جدىاى در بين فقيهان يهودى داشته باشد . اين تنها نمونه‌اى است از موارد متعدّدى كه عالمان هلاخا با استفاده از منابع مختلف حقوق يهودى ، هلاخاى پيشين را تفسيرى تازه كرده‌اند يا متناسب با مقتضيات زمان ، قانونى نو گذاشته‌اند . واژه‌نامه : آشرى : نام يكى از قانون نامه‌هاى مهمّ يهود است كه در قرن سيزدهم توسّط ربّى آشر بن يحيئل معروف به « آشرى » يا « رُش » و مقيم در اسپانيا تدوين شد . « اگادا » : آن بخش از آموزه‌هاى دينى كه شامل تاريخ ، مثل‌هاى اخلاقى و نكات پندآميز ، مباحث و نظريات فلسفى و الاهياتى مىشود . آلبرشت آلت : يكى از دانشمندانى كه در سال 1934 در مقاله‌اى با عنوان « خاستگاه‌هاى حقوقى اسرائيل » به نقادى قوانين تورات بر اساس شكل ارائهء آنها ( شكل قوانين موردى و شكل قوانين امرى ) پرداخت . آمورائيم : جمع آمورا به معناى شارح و مفسّر ، لقب عالمانى است كه پس از تكميل ميشنا به شرح و تفسير آن اقدام كرده ، آن را به تلمود تبديل نمودند . كار ديگرشان شرح و تفسير مباحث غير هلاخايى ( مباحث اخلاقى و . . . ) بوده است . حاصل كار ايشان دو تلمود بابلى و فلسطينى ( اورشليمى ) است . در فلسطين به آمورا ، « ربّى » مىگفتند و در بابل « راو » .

--> ( 1 ) . Cf . Jacob Neusner andTamaraSonn , op . cit . , p . 20 - 22 .