الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

577

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

چنانچه در كتاب مقدّس از قول خداوند مىخوانيم : « پادشاهان بوسيلهء من حكمرانى مىكنند و تشريع كنندگان به اذن من ، قانون [ الهى ] وضع مىنمايند » . « 1 » برابر آموزه‌هاى دينى مسيحيّت ، خداوند اين حقّ تشريع را به دو دسته تفويض نموده است ، كه عبارتند از : 1 . اربابان كليسا آنان مىتوانند در مواردى به تشريع احكام دست زده و آن را به عنوان شريعت ( و فرمان خداوند ) قلمداد كنند . چنان كه در كتاب مقدّس مىخوانيم حضرت مسيح به پطرس فرمود : « آنچه را كه در زمين ببندى ، در آسمان بسته خواهد شد ، و آنچه كه در زمين‌گشايى در آسمان گشوده خواهد شد » . « 2 » مقصود از اين كلام - چنان كه « يوحنا پطرس غورى » تصريح كرده‌اند - آن است كه هرچه كه مقام كليسايى به عنوان شريعت وضع كند به عنوان فرمان و حكم خداوند محسوب شده و پيروى آن بر همگان واجب است . « 3 » همچنين در كتاب مقدّس مىخوانيم كه حضرت عيسى عليه السلام به حواريون فرمود : « هركس سخن شما را بشنود ( و از شما اطاعت كند ) سخن مرا شنيده است ، و هركس ( احكام ) شما را حقير شمارد مرا حقير شمرده است و هركس مرا حقير شمارد در حقيقت خدايى كه مرا فرستاده است حقير شمرده است » . « 4 » « يوحنا پطرس غورى » در كتاب « مختصر اللاهوت الأدبى » مىنويسد : از اين تعبير : « هركس سخن شما را بشنود سخن مرا شنيده است » استفاده مىشود كه متولّيان كليسا از مقام جعل و تشريع احكام برخوردارند . وى با استناد به استدلال عقلى مىگويد : « متولّيان كليسا از آنجا كه در نوع خود يك هيئت كاملى هستند كه مديريت دينى جامعه را به عهده دارند ، لازم است براى إعمال اين مديريت ، متناسب با مسئوليت سنگين خويش ، از مقام تشريع احكام برخوردار باشند . علاوه بر اين انجام وظايفى چون منع مردم از ارتكاب منكرات و تشويق آنان به انجام امورى كه موجب تقرب به خداوند است خود چنين حقى را براى آنان ضرورى و لازم مىكند » . « 5 » وى سپس مىافزايد : « علاوه بر اينها عملًا نيز سنّت و رويهء هميشگى كليسا چنين بوده است كه احكام و فرايضى را به عنوان احكام تشريعى وضع كرده و مىكنند و حتّى شورايى را بدين منظور در كليسا تشكيل داده تا در موارد لزوم به تشريع احكام جديد دست بزنند » . « 6 » * * * امّا اينكه چه كسانى در كليسا از حق وضع احكام

--> ( 1 ) . كتاب امثال سليمان 8 : 16 - 15 ؛ مختصر اللاهوت ، ص 114 . ( 2 ) . انجيل متّى ، 16 : 19 . ( 3 ) . ر . ك : مختصر اللاهوت ، ص 115 - 114 . ( 4 ) . انجيل لوقا ، 10 : 16 . ( 5 ) . ر . ك : مختصر اللاهوت ، 115 - 114 . ( 6 ) . ر . ك : همان مدرك .