الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
554
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )
ديدگاه ماكسيم رودنسون « 1 » : در اينجا توجّه خوانندگان عزيز را به ديدگاه يكى از انديشمندان معاصر دربارهء هويت و حقيقت اسلام جلب مىكنيم ، ديدگاه كسى كه جهان معاصر روى او انگشت قبول نهاده و حتّى سياستمداران استكبارى جهان نيز در ارزيابىهاى خود به ديدگاه او توجّه دارند و او كسى جز « ماكسيم رودنسون » نيست كه براى جهان امروز نامى آشناست . پيش از نقل ديدگاه وى ، اين پرسش را مطرح مىكنيم كه همهء اديان موجود جهان ، مانند بودا و كنفوسيوس ، داعيهء معنويت و اخلاق و پاكى انسان را دارند ، به ويژه اديان آسمانى مانند مسيحيت و يهود و زردشت كه همگى پرچم دعوت به سوى خدا و خداپرستى و عدالت و تقوا را به دوش مىكشند . و دقيقاً همهء اين شعارها و مفاهيم با اهداف دنيوى و سلطه طلبى زمامداران و دولتهاى استعمارگر غربى در تضاد است . امّا چرا دولتهاى استعمارگر غربى كمتر به مبارزه با دين و اعتقاد مسيحيت ، يهود ، زردشت ، بودا و مانند آنها برخاستند و همهء دشمنىهاى آنها در هزار سال اخير متوجّه دين اسلام شده است ؟ ! پاسخ اين مطلب را مىتوان از سخنان اين مستشرق معاصر ، دريافت . « ماكسيم رودنسون » مستشرق فرانسوى در كتاب خويش « اسلام ، يك سياست و عقيده » - كه در واقع آن را بر ضد اسلام نگاشته - به مقايسهء دين اسلام با ديگر اديان پرداخته و توجّه و حساسيّت غرب را به اسلام به جهت وجود دو ويژگى مهم در اين دين مىداند : 1 . دين اسلام دينى جهانى است و اختصاص به قوم و نژاد خاصّى ندارد ؛ پيروان اين دين گويا از آغازين لحظات ايمانشان معتقدند كه بايد در جهت عرضهء اسلام و گسترش آن در جهان تلاش كنند ، چنان كه خود پيامبر اسلام در آغاز ، سپس پيروان وى همان وظيفه را انجام دادند و سر از چين و هند درآوردند . بر خلاف بسيارى از اديان و آيينها كه رنگ قومى و جغرافيايى داشته و پيروان آن درصدد جهان شمول شدن دينشان نيستند . 2 . جوهرهء دين مسيحيت ارتباط انسان با خدا براى « نجات » است ، و پيامى جز معنويّت و ارتباط با خدا ندارد . بنيانگذار مسيحيت هرگز درصدد تأسيس يك حكومت دينى مسيحى نبوده ، بلكه احترام به حاكميّتهاى موجود را نيز توصيه كرده است ، نهايت انتظارى را كه مسيحيت بعنوان يك دين در موضوع سياست دارد همكارى دولتها با پدران روحانى در تأسيس و ادارهء كليساها و آزادى تبليغ و ارشاد مردم در كليساهاست . امّا اسلام حقيقتاً يك طرح جامع و برنامه زندگى اجتماعى را به پيروانش عرضه كرده است ، و آنها را موظّف نموده تا به تحقّق بخشيدن همهء آن برنامهها در جامعه ، بلكه كرهء زمين بپردازند . گويا مسلمانان از نظر دينى متعهدند كه الگوى حكومتى مدينه را در
--> ( 1 ) . Maxime Rodinson .