كافرى از امام صادق عليه السلام سؤال كرد : چرا خداوند شراب را تحريم كرده است در حالى كه لذت آن از هر چيز بيشتر است ؟ امام در پاسخ فرمود : علّت تحريم شراب براى اين است كه ريشه و اساس خبائث و زشتىهاست و سرآغاز هر بدى و شرّى است . ساعتى بر شراب‌خوار مىگذرد كه عقل او را سلب مىكند ( و از كار مىاندازد ) و پروردگار خود را نمىشناسد ، و هر گناهى را مرتكب مىشود و هر حرمتى را هتك مىكند و با تمام خويشاوندان قطع رحم مىكند و تمام كارهاى قبيح و زشت را انجام مىدهد و زمام آدم مست در اختيار شيطان است ، اگر به او فرمان دهد كه به بت‌ها سجده كند ، فرمان مىبرد و مطيع شيطان مىشود ، كه هرجا مايل بود او را ببرد » . « 1 » 7 . امام امير مؤمنان على عليه السلام در بخش كلمات قصار « نهج البلاغه » رقم 252 به بخش مهمّى از علل و فلسفه‌هاى احكام الهى اشاره كرده ، مىفرمايد : « فرض اللَّه الايمان تطهيراً من الشرك و الصلاة تنزيهاً عن الكبر . . . و الحجّ تقوية للدّين و الجهاد عزّاً للاسلام ؛ خداوند ايمان را به خاطر تطهير از شرك واجب فرمود و نماز را براى پاك كردن از تكبّر . . . و حج را براى تقويت دين و جهاد را جهت عزّت اسلام » . 8 . در خطبهء معروف و تاريخى برترين بانوى دو عالم ، حضرت فاطمه زهرا عليها السلام نيز آمده است : « فجعل اللَّه الايمان تطهيراً لكم من الشّرك و الصّلاة تنزيهاً لكم عن الكبر . . . ؛ خداوند ايمان را براى پاك شدن شما از شرك قرار داد و نماز را جهت بازداشتن شما از تكبّر . . . » . « 2 » 9 . از بعضى احاديث به روشنى استفاده مىشود كه نه تنها احكام و دستورات الهى در حال حيات و زندگى در دنيا به صلاح و منفعت بندگان است ، بلكه بعضى از دستورات اسلام و انجام دادن آن بعد از مرگ انسان نيز به نفع او مىباشد ، لذا در حديثى از امام رضا عليه السلام درباره فلسفهء نماز ميّت مىخوانيم : « انّما امروا بالصلاة على الميّت ليشفعوا له ، و ليدعوا له بالمغفرة ، لانّه لم يكن فى وقتٍ من الاوقات أحوج الى الشفاعة فيه و الطلبة و الاستغفار من تلك الساعة ؛ مردم براى اين به نماز ميّت فرمان داده شدند كه براى ميّت در پيشگاه خدا شفاعت كنند و براى او طلب مغفرت كنند زيرا ميّت در آن زمان بيش از هر زمانى به شفاعت و درخواست رحمت و مغفرت نيازمند است » . « 3 » * * *

--> ( 1 ) . بحار الأنوار ، ج 62 ، ص 162 ، باب علل تحريم محرمات ، ح 1 . ( 2 ) . احتجاج طبرسى ، ج 1 ، ص 253 ؛ كشف الغمه ، ج 2 ، ص 108 ؛ بلاغات النساء ، تأليف ابن طيفور ( متوفّاى 380 ق ) ؛ اعلام النساء ، ج 4 ، ص 116 ؛ احقاق الحق ، ج 10 ، ص 296 ؛ الغدير ، ج 7 ، ص 195 ؛ امالى شيخ طوسى ، ج 2 ، ص 69 ؛ الشافى ، سيّد مرتضى ، ج 4 ، ص 69 ؛ شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 210 و 249 . ( 3 ) . وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 776 ، ح 21 ، باب 5 از ابواب « صلاة الجنازة » .