صاحب حق اند رعايت كن ؛ چه از نزديكان تو باشد يا غير آنها و در اين باره شكيبا باش و به حساب خدا بگذار ( و پاداش آن را از او بخواه ) هرچند اين كار موجب فشار بر خويشاوندان و ياران نزديك تو شود ، سنگينى اين كار را بپذير ، زيرا سرانجامش پسنديده است و هرگاه رعايا نسبت به تو گمان بىعدالتى ببرند عذر خويش را آشكارا با آنان در ميان بگذار و با بيانِ عذر خويش گمان آنها را نسبت به خود ( دربارهء آنچه موجب بدبينى شده ) اصلاح كن ، زيرا اين امر از يك سو موجب تربيت اخلاقى تو مىشود و از سوى ديگر ارفاق و ملاطفتى است دربارهء رعيت و سبب مىشود كه بيانِ عذر خود ، تو را به مقصودت كه وادار ساختن آنها به حق است برساند . شرح و تفسير از زيادخواهى اطرافيانت بپرهيز امام عليه السلام در اين بخش از عهدنامه چند دستور مهم ديگر به مالك مىدهد كه همهء آنها سرنوشت‌ساز است . نخست مىفرمايد : « ( اضافه بر اين گاه ) براى زمامدار ، خاصان و صاحبان اسرار ( و نزديكان و اطرافيانى ) است كه خودخواه و برترى طلبند و در داد و ستد با مردم عدالت و انصاف را رعايت نمىكنند » ؛ ( ثُمَّ إِنَّ لِلْوَالِي خَاصَّةً وَبِطَانَةً « 1 » ، فِيهِمُ اسْتِئْثَارٌ « 2 » وَتَطَاوُلٌ « 3 » ، وَقِلَّةُ إِنْصَافٍ فِي مُعَامَلَةٍ ) .

--> ( 1 ) . « بِطانَة » به معناى لباس زيرين در مقابل « ظهارة » كه به لباس رويين گفته مىشود ، نيز به افرادى كه محرم‌اسرار هستند « بطانة » گفته مىشود و منظور امام از اين واژه معناى اخير است ( 2 ) . « استئثار » به معناى چيزى را به خود اختصاص دادن از ريشهء « أثر » در اصل به معناى علامتى بر چيزى گذاردن گرفته شده و از آنجا كه وقتى انسان چيزى را به خود اختصاص مىدهد گويى اثرى بر آن مىگذارد اين ماده در آن معنا به‌كار رفته است ( 3 ) . « تَطاول » به معناى برترىجويى از ريشهء « طول » به معناى مرتفع شدن گرفته شده است