الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

74

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

گسترش خواهد داد و ثواب اطاعتش را براى تو قرار مىدهد . آنچه مىبخشى به گونه اى ببخش كه گوارا ( و بىمنت باشد ) و آن‌گاه كه ( به هر علت ) از بخشش خوددارى مىكنى آن را با لطف و معذرت‌خواهى همراه ساز . شرح و تفسير تشكيل مجلس عام براى رسيدگى به كار مردم امام عليه السلام بعد از شرح كامل طبقات جامعه و دستورات لازم در مورد هر يك و وظايفى را كه زمامدار در برابر آنها دارد نكاتى را يادآور مىشود كه ناظر به همهء آنهاست و هر يك به نحوى در آن مشترك‌اند . نخستين دستور اينكه مىفرمايد : « براى كسانى كه به تو نياز دارند وقتى مقرر كن كه شخصاً ( و چهره به چهره ) به نياز آنها رسيدگى كنى و مجلسى عمومى و همگانى براى آنها تشكيل ده ( و در آنجا بنشين و مشكلات آنها را حل كن ) » ؛ ( وَاجْعَلْ لِذَوِي الْحَاجَاتِ مِنْكَ قِسْماً تُفَرِّغُ لَهُمْ فِيهِ شَخْصَكَ ، وَتَجْلِسُ لَهُمْ مَجْلِساً عَامّاً ) . بعضى تصور كرده اند كه اين فصل دنبالهء فصل سابق و مربوط به محرومان و نيازمندان جامعه است در حالى كه چنين نيست و ممكن است كسى كاسب يا تاجر يا كارمند اداره‌اى باشد و فرد زورمندى حقش را پايمال نموده باشد و نياز به دادخواهى داشته باشد . تعبير به « ذَوِي الْحَاجَاتِ مِنْكَ » به جاى « ذَوِي الْحَاجَاتِ مِنْهُمْ » نيز دليل بر عموميت است و تعبير به « گرفتن حق ضعيف از قوى » كه ذيل اين كلام آمده ، دليل ديگرى بر عموميت مفهوم اين بخش است . امام عليه السلام به دنبال اين سخن مىفرمايد : دو نكتهء ديگر را نيز فراموش نكن : نخست اينكه « در آن مجلس براى خدايى كه تو را آفريده است تواضع كن » ؛