به اين ترتيب امام تحليل روشنى از فرار اين گروه دنياپرست و بىايمان ارائه كرده و اگر از اين نظر مشكلاتى براى بعضى از ساده‌دلان روى داده و تزلزلى در آنان به وجود آورده است حل آن را از خداوند بزرگ مىطلبد . نكته‌ها 1 . سهل بن حنيف انصارى كيست ؟ در عظمت سهل بن حنيف همين بس كه از ياران خاص رسول خدا صلى الله عليه و آله و اميرمؤمنان على عليه السلام بود . به گفتهء ابن عبدالبر در استيعاب او از كسانى بود كه در جنگ بدر و تمام غزوات اسلامى با پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله شركت جست و از معدود اشخاصى بود كه روز احد فرار نكرد و با پيغمبر تا سر حد مرگ بيعت نمود . هنگامى كه مردم مدينه با على عليه السلام بيعت كردند و امام مىخواست براى خاموش كردن آتش فتنهء شورشيان جمل به بصره بيايد ، سهل را به عنوان فرماندار مدينه انتخاب فرمود . او مدت‌ها در مدينه بود سپس در جنگ صفين به خدمت على عليه السلام آمد و بعد از صفين امام او را والى فارس كرد و سرانجام در سال سى و هشت هجرى در كوفه بدرود حيات گفت و امام بر او نماز خواند و در نماز او شش تكبير گفت . « 1 » در روايتى كه قاموس الرجال ( شرح حال سهل بن حنيف ) آن را از كافى نقل كرده آمده است كه امام پنج تكبير بر او گفت و باز هم نماز را تا پنج مرتبه تكرار كرد و در هر مرحله پنج تكبير مىگفت . در كلمات قصار نهج‌البلاغه مىخوانيم : هنگامى كه سهل بن حنيف انصارى در بازگشت از صفين بدرود حيات گفت امام سخت ناراحت شد و فرمود : « لَوْ

--> ( 1 ) . استيعاب ، ج 2 ، ص 662 و 663