الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
306
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
مىشود كه ) انسان از يافتن چيزى خشنود مىگردد كه هرگز از دست او نمىرفت ( و به عكس ) از فوت چيزى اندوهناك مىگردد كه هرگز نصيب او نمىشد » ؛ ( أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ الْمَرْءَ لَيَفْرَحُ بِالشَّيْءِ الَّذِي لَمْ يَكُنْ لِيَفُوتَهُ ، وَيَحْزَنُ عَلَى الشَّيْءِ الَّذِي لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَهُ ) . اشاره به اينكه از نظر مقدرات الهى و يا به بيانى ديگر از نظر عالم اسباب ، گاه مواهبى نصيب انسان مىشود كه تلاش و كوششى براى آن نكرده و از نظر ظاهر به طور حتم به او مىرسيد در اين گونه موارد شادمانى چندان مفهومى ندارد و به عكس از نظر مقدرات و عالم اسباب امورى است كه انسان هرچه تلاش كند به آن نخواهد رسيد و به تعبير ديگر قسمت او نيست گاه در اينجا غمگين مىشود در حالى كه تأسف خوردن بر اين گونه امور منطقى نيست و همانند آن است كه انسان تأسف بخورد چرا بال و پر ندارد كه بر فراز آسمانها پرواز كند . به يقين توجّه به اين دو نكته انسان را از دلبستگىهاى فوقالعادهء مادى رها مىسازد ، زيرا نسبت به تمام نعمتهاى مادى كه در اختيار اوست يا آنچه از دست او رفته همين احتمال هست ، همان چيزى كه در قرآن مجيد آمده است : « « لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ » ؛ اين به جهت آن است كه براى آنچه از دست دادهايد تأسف نخوريد ، و به آنچه به شما داده شده دلبسته و شادمان نباشيد » . « 1 » سپس امام عليه السلام نتيجهگيرى كرده مىفرمايد : « بنابراين نبايد بهترين و برترين چيز نزد تو رسيدن به لذات دنيا يا فرو نشاندن خشم ( از طريق انتقام از دشمن ) باشد ، بلكه خاموش كردن آتش باطل ، يا زنده كردن حق بايد مورد علاقهء تو باشد » ؛ ( فَلَا يَكُنْ أَفْضَلَ مَا نِلْتَ فِي نَفْسِكَ مِنْ دُنْيَاكَ بُلُوغُ لَذَّةٍ أَوْ شِفَاءُ غَيْظٍ ، وَلَكِنْ إِطْفَاءُ بَاطِلٍ أَوْ إِحْيَاءُ حَقٍّ ) .
--> ( 1 ) . حديد ، آيهء 23