افكنده بود ؛ نخست از شاميان براى خون‌خواهى عثمان بيعت گرفت و مدتى بعد ، براى خلافت و آنها را از خليفهء به حق مسلمانان جدا ساخت . در مسألهء خلافت بدعتى كه سابقه نداشت ايجاد كرد و به دنبال او ساير بنىاميّه همان طريقهء نادرست وى را در پيش گرفتند و خلفا را يكى بعد از ديگرى به زور تعيين كردند و بر مسلمانان تحميل نمودند كه اوّلين پايهء شوم آن بيعت گرفتن براى فرزندش يزيد بود . * * *