را به قتل رساند . « 1 » آن‌گاه امام عليه السلام براى تأكيد و توضيح بيشترى دربارهء آنچه پيش از اين بيان كرده است مىفرمايد : « بنابراين از اشتباه‌كارى و غلطهايى كه در آن است بپرهيز ، زيرا از دير زمانى فتنه پرده‌هاى سياه خود را گسترده و ظلمتش بر ديده‌هايى پرده افكنده است » ؛ ( فَاحْذَرِ الشُّبْهَةَ وَاشْتِمَالَهَا عَلَى لُبْسَتِهَا ، فَإِنَّ الْفِتْنَةَ طَالَمَا « 2 » أَغْدَفَتْ « 3 » جَلَابِيبَهَا « 4 » وَأَغْشَتِ « 5 » الْأَبْصَارَ ظُلْمَتُهَا ) . تعبير به « شبهه » ممكن است اشاره به اشتباه افكنى معاويه در مورد خون عثمان باشد كه آن را به على عليه السلام بدون هيچ دليلى نسبت مىداد و جملهء « اشْتِمَالَهَا عَلَى لُبْسَتِهَا » نيز مىتواند اشاره به همين موضوع باشد كه معاويه اين شبهه افكنى را گسترش داد تا در تمام شام شايع شد . اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از جملهء مزبور اين است كه از شبهه بپرهيز و همچنين از آثار ناشى از شبهه و يا اينكه از شبهه بپرهيز و از اينكه آن را همچون لباسى در بر كنى و همه جا از بهانهء خون‌خواهى عثمان براى پيشبرد اهداف نامشروعت بهره‌گيرى . « 6 » منظور از « فتنه » همان اختلاف و شكافى است كه معاويه در جهان اسلام

--> ( 1 ) . كامل التواريخ ، ج 3 ، ص 487 ( 2 ) . « طالَما » يعنى در زمانى طولانى اين كار تحقق يافته است ( توجّه داشته باشيد كه « طال » فعل است و به‌گفتهء شارح كافيه « ما » ممكن است زائده و يا كافّه باشد ) ( 3 ) . « أغْدَفَتْ » به معناى فرو افكندن و رها ساختن است . اين واژه در مورد فرو افكندن پرده يا نقاب بر صورت نيز به كار مىرود ( 4 ) . « جَلابيب » جمع « جِلباب » بر وزن « مفتاح » ( به كسر جيم و فتح آن به معناى چادر و پارچه‌اى است كه تمام بدن را مىپوشاند و به پيراهن بلند و گشاد نيز اطلاق شده است ) ( 5 ) . « أَغْشَت » از ريشهء « غَشَيان » بر وزن « غليان » در اصل به معناى پوشاندن و احاطه كردن است و در جملهء بالا به همان معناى پوشاندن آمده است ( 6 ) . در صورت اوّل و دوم فاعل « اشتمال » ضمير « ها » است كه اشتمال اضافه به آن شده است و در احتمال سوم فاعل « اشتمال » معاويه است و ضمير « ها » كه به شبهه برمىگردد مفعول آن است