صحيح قرار مىگرفتند سالم مىماندند و هر كس به حق كشته شود خونش هدر است . سپس مىافزايد : اما اينكه آنها از شيوخ اسلام بودند جاى شك نيست ولى گاهى عيب ، دامان شخص بزرگ را هم مىگيرد و اصحاب ما معتقدند كه آنها توبه كردند و با حال ندامت از آنچه در جنگ جمل انجام دادند از دنيا رفتند و ما نيز چنين مىگوييم ، بنابراين آنها بر اساس توبه اهل بهشتند و اگر توبه نكرده بودند ، بيچاره بودند زيرا خداوند با كسى در مورد اطاعت و تقوا دوستى خاصى ندارد ؛ اما اينكه آنها جزء عشرهء مبشره بودند و وعدهء بهشت به آنها داده شده بود اين وعده مشروط بود ؛ مشروط به حسن عاقبت و اگر ثابت شود كه آنها توبه كردند وعدهء مزبور محقق است ( ولى ابن ابى الحديد روشن نساخته كه آيا مىشود انسان سبب ريختن خون هفده هزار نفر شود و سپس با يك استغفار ، خداوند گناهان او را ببخشد ؟ ! ) . سپس مىافزايد : اما در مورد عايشه امام عليه السلام او را تبعيد نكرد ، بلكه او خودش را به اين سرنوشت گرفتار نمود ، زيرا اگر در منزلش نشسته بود ( آن‌گونه كه قرآن دستور داده است ) در ميان اعراب و كوفيان خوار و بىمقدار نمىشد . اضافه بر اين ، اميرمؤمنان على عليه السلام بعد از جنگ او را گرامى داشت و كاملًا احترام كرد و اگر عايشه چنين رفتارى را با عمر كرده بود و مرتكب اختلاف‌افكنى و فتنه‌انگيزى شده بود و عمر به او دست مىيافت او را مىكشت و قطعه قطعه مىكرد ؛ ولى على عليه السلام داراى حلم و بزرگوارى خاصى بود . « 1 » شايان توجّه اينكه « احمد زكى صفوة » بنا به نقل « سيد عبد الزهراء خطيب » ( صاحب كتاب مصادر نهج‌البلاغه ) مىگويد : عايشه خودش خود را آواره كرد ؛ به‌سوى بصره به عنوان خونخواهى عثمان آمد و آن مشكلات را براى خود فراهم

--> ( 1 ) . شرح نهج‌البلاغهء ابن ابىالحديد ، ج 17 ، ص 254