دارد . ( بنابراين مرجع ضمير « هى » فتنهء جمل است ) . ولى بعضى از شارحان مرجع اين ضمير را فتنهء ابو موسى دانسته‌اند كه مردم را از جهاد با شورشيان باز مىداشت . امام مىفرمايد : اين فتنهء ساده‌اى نيست آن‌گونه كه تو خيال مىكنى ؛ ما به هر قيمتى كه باشد آتش اين فتنه را خاموش خواهيم كرد و مردم را براى جهاد بسيج مىكنيم . اين احتمال نيز داده شده كه ضمير به حكومت بنىاميّه باز گردد ، زيرا قراين نشان مىدهد كه ابو موسى مىخواست دنبال كار عثمان را بگيرد و حكومت را به بنىاميّه باز گرداند . امام به او هشدار مىدهد كه اين كار خطرناكى است و گمان نكن به اين آسانى به آن هدف زشت و كثيف خود خواهى رسيد . ولى تفسيرى را كه برگزيديم از اينها مناسب‌تر و با مجموعهء كلمات امام سازگارتر است . سپس امام عليه السلام به او اندرز مىدهد كه يكى از دو راه را انتخاب كند ، مىفرمايد : « انديشهء خود را به كار گير و مالك كار خود باش و بهره و نصيبت را درياب ( و در ميدان جهاد اسلامى با ما همراه باش ) ولى اگر اين كار براى تو خوشايند نيست ( و لجوجانه بر فكر خود اصرار دارى ، از فرماندارى كوفه ) كنار برو ( و بدان ) نه گشايشى براى تو خواهد بود و نه نجاتى ( نه راه رستگارى در دنيا و نه رستگارى در آخرت ) » ؛ ( فَاعْقِلْ « 1 » عَقْلَكَ ، وَامْلِكْ أَمْرَكَ ، وَخُذْ نَصِيبَكَ وَحَظَّكَ . فَإِنْ كَرِهْتَ فَتَنَحَّ « 2 » إِلَى غَيْرِ رَحْبٍ « 3 » وَلَا فِي نَجَاةٍ ) . اشاره به اينكه گمان نكن اگر از شركت در جهاد با شورشيان خوددارى كنى

--> ( 1 ) . « اعْقِل » از ريشهء « عقل » در اصل به معناى زدن پايبند به شتر است كه زانوى او را مىبندد و قادر به حركت‌نيست و عقال ، طناب مخصوصى است كه زانوى شتر را با آن مىبندند . و جملهء « اعقل عقلك » مفهومش اين است كه عقل خود را مهار كن و در مسير صحيح قرار بده و انديشهء خود را به كار گير ( 2 ) . « تَنَحَّ » از ريشهء « تَنَحىّ » به معناى كناره‌گيرى كردن و دور شدن و دست كشيدن از كارى گرفته شده و مادهء اصلى آن « نحو » به معناى قصد كردن است ( 3 ) . « رحب » به معناى وسيع بودن و گستردگى و گشايش است