الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

224

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

شرح و تفسير يكى از كارهاى زشت و وحشتناك معاويه اين بود كه براى تضعيف روحيهء مردم عراق گروهى از سپاهيان غارتگر خود را مىفرستاد تا در مرزهاى عراق نفوذ كنند و گروهى از مردم بيگناه را در آبادىها و شهرك‌هاى نزديك به مرز به قتل برسانند و اموالشان را غارت كنند و اين كار را به طور مكرر انجام مىداد . از جمله اين موارد ، حملهء سپاه او به شهر « هيت » محل فرماندارى « كميل بن زياد » بود . ماجرا از اين قرار بود كه كميل به گمان خود ، براى مقابله به مثل كردن ، سپاهى را كه در اختيار داشته به‌سوى « قرقيسيا » كه از شهرهاى مرزى شام بود فرستاد و محل فرماندهى خود را كه « هيت » و اطراف آن بود خالى كرد . معاويه با خبر شد و گروهى از لشكر خود را به آنجا فرستاد و منشأ مفاسدى شد . امام عليه السلام در اين نامهء كوتاه كميل بن زياد را مورد عتاب و سرزنش قرار داد كه چرا مرتكب اين كار خلاف شده و محلى را كه بايد از آن پاسدارى كند رها كرده و محلى را كه مربوط به او نيست بدون كسب اجازه از امام مورد حمله قرار داده است و نكاتى را به او گوشزد مىكند كه مىتواند سرمشقى براى همهء سربازان و افسران اسلام باشد . در آغاز نامه مى فرمايد : « اما ( بعد از حمد و ثناى الهى ) تضييع انسان چيزى را كه بر عهدهء او واگذار شده و اصرار بر انجام آنچه وظيفهء او نيست يك ناتوانى آشكار و فكر باطل و هلاك كننده است » ؛ ( أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنَّ تَضْيِيعَ الْمَرْءِ مَا وُلِّيَ ، وَتَكَلُّفَهُ مَا كُفِيَ ، لَعَجْزٌ حَاضِرٌ ، وَرَأْيٌ مُتَبَّرٌ « 1 » ) . منظور از « ما وُلِّىَ » منطقهء « هيت » و منظور از « ما كُفِىَ » « قرقيسيا » و امثال آن

--> ( 1 ) . « مُتَبّر » اسم مفعول ، از ريشهء « تَبار » بر وزن « قرار » به معناى هلاكت گرفته شده ، سپس به هر چيز بيهوده و بىاثر اطلاق شده است