الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

218

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

ما يحتاج خويش را در سفرهاى طولانى با خود ببرند . سپس امام عليه السلام براى جلوگيرى از هر گونه درگيرى در ميان مردم مخصوصاً جوانان ناآگاه و لشكر ، دو دستور به حاكمان و مأموران جمع آورى زكات اين مناطق مىدهد ، مىفرمايد : « بنابراين هرگاه كسى از آنان ( لشكريان ) چيزى را به ظلم از مردم بگيرد او را از اين كار باز داريد و همچنين از زيان رساندن بىخردان به سپاهيان و تعرض به ايشان در مواردى كه براى آنها استثنا كرده‌ايم بگيريد ( در مواردى كه نياز شديد دارند و مردم موظفند نياز آنها را بر طرف سازند ) » ؛ ( فَنَكِّلُوا « 1 » مَنْ تَنَاوَلَ مِنْهُمْ شَيْئاً ظُلْماً عَنْ ظُلْمِهِمْ ، وَكُفُّوا أَيْدِيَ سُفَهَائِكُمْ عَنْ مُضَارَّتِهِمْ ، وَالتَّعَرُّضِ لَهُمْ فِيمَا اسْتَثْنَيْنَاهُ مِنْهُمْ ) . روشن است در اين گونه موارد ممكن است تخلّفاتى از طرفين صورت گيرد ؛ گاه بعضى از سپاهيان بعضى از اموال مردم يا اشياى گران قيمت را به ظلم از آنها بگيرند و گاه ممكن است افراد نادان حتى از دادن مواد غذايى ضرورى به آنها خوددارى كرده و درگير شوند . هر يك از اين دو عمل ممكن است اسباب شورش در محل گردد . امام به حاكمان هر محل دستور مىدهد از اين دو كار جلوگيرى كنند . از آنجا كه ممكن است ستم‌هايى واقع شود و حاكمان نتوانند از آن پيشگيرى كنند براى اينكه منجر به شورش و درگيرى ميان سپاه و مردم نشود ، در ادامهء اين سخن مىافزايد : « و من خود پشت سر سپاه ( يا در ميان سپاه ) در حركتم ؛ شكايات خود را پيش من آوريد و آنجا كه ستمى از سوى سپاه به شما مىرسد و در آنچه شما جز به كمك خدا و من قادر بر دفع آن نيستيد به من مراجعه كنيد

--> ( 1 ) . « نَكِّلوا » از ريشهء « تنكيل » به معناى مجازات كردن و گاه به معناى منع نمودن آمده است . از آنجا كه‌مجازات سبب منع از انجام كارى مىشود ممكن است هر دو به يك معنا باز گردد و در اصل از ريشهء « نَكْل » بر وزن « اكل » به معناى لجام حيوان گرفته شده و ارتباطش با معانى بالا روشن است . به هر حال در جملهء بالا مناسب همان معناى منع كردن است