كرده‌ام كه از آزار مردم و ايجاد ناراحتى براى آنها بپرهيزند » ؛ ( مِنْ عَبْدِ اللَّهِ عَلِيٍّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَى مَنْ مَرَّ بِهِ الْجَيْشُ مِنْ جُبَاةِ الْخَرَاجِ وَعُمَّالِ الْبِلَادِ ، أَمَّا بَعْدُ ، فَإِنِّي قَدْ سَيَّرْتُ جُنُوداً هِيَ مَارَّةٌ بِكُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ، وَقَدْ أَوْصَيْتُهُمْ بِمَا يَجِبُ لِلَّهِ عَلَيْهِمْ مِنْ كَفِّ الْأَذَى ، وَصَرْفِ الشَّذَى « 1 » ) . به اين ترتيب وظيفهء سپاهيان را معين مىفرمايد كه از آزار مردم بپرهيزند و دست به ظلم و ستم بر مردمى كه در مسير راه قرار دارند دراز نكنند و آن را به عنوان واجبى الهى ذكر مىفرمايد . سپس در تأكيد اين معنا مىافزايد : « و من بدين وسيله در برابر شما و كسانى ( از يهود و نصارى ) كه در پناه شما هستند از مشكلاتى كه سپاهيان به وجود مىآورند از خود رفع مسئوليت مىكنم‌وبيزارى مىجويم ( وتأكيد مىكنم كه آنهاحق ندارند زيانى به كسى برسانند ) » ؛ ( وَأَنَا أَبْرَأُ إِلَيْكُمْ وَإِلَى ذِمَّتِكُمْ مِنْ مَعَرَّةِ « 2 » الْجَيْشِ ) . آن‌گاه امام تنها استثنايى را كه به اين حكم مىخورد بيان مىدارد و مىفرمايد : « جز اينكه آنها سخت گرسنه شوند و راهى براى سير كردن خود نيابند ( كه در اين صورت مىتوانند به مقدار نيازشان از اموال شما بهره برگيرند ) » ؛ ( إِلَّا مِنْ جَوْعَةِ الْمُضْطَرِّ ، لَايَجِدُ عَنْهَا مَذْهَباً إِلَى شِبَعِهِ ) . به اين ترتيب امام نخست سخن از سفارش اكيد به لشكر در ميان آورده كه هيچ گونه مزاحمتى به مردمى كه در مسير قرار دارند نداشته باشند و ابراز بيزارى و تنفر از كسانى كه از اين فرمان تخلّف مىكنند فرموده سپس وظيفهء مردمى را كه در مسير قرار دارند نيز مشخص كرده و آن اينكه اگر لشكر نياز به چيزى در حد اضطرار داشت از آنها دريغ نكنند ، زيرا آنها در خدمت مردمند و نمىتوانند تمام

--> ( 1 ) . « شَذا » به معناى شر است . از ريشهء « شَذْو » بر وزن « حذف » به معناى شر رسانيدن ( 2 ) . « معرّة » به معناى عيب و عار است از ريشهء « عَرّ » بر وزن « شر » كه در اصل به معناى بيمارى جرب ( نوعى بيمارى پوستى ) است گرفته شده سپس توسعه يافته و به هر گونه زيان و ضرر و عيبى و عارى اطلاق شده است