و دولت‌ها پايبند به پيمان‌هاى خود نباشند ، مردم دنيا در وحشت و ناامنى عجيبى فرو مىروند . فراموش نكنيم كه اسلام اين دستور انسانىِ بسيار مهم را چهارده قرن پيش ، داده است ؛ چيزى كه دنياى امروز هنوز در آن گرفتار مشكل است . در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : « ثَلَاثَةٌ لَاعُذْرَ لِأَحَدٍ فِيهَا : أَدَاءُ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَالْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ ؛ سه چيز است كه هيچ كس در مخالفت با آن معذور نيست : اداى امانت خواه متعلق به انسان نيكوكارى باشد يا بدكار و وفاى به عهد ، خواه در برابر نيكوكارى باشد يا بدكار و نيكى به پدر و مادر خواه نيكوكار باشند يا بدكار » . « 1 » در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم : « مَنْ عَامَلَ النَّاسَ فَلَمْ يَظْلِمْهُمْ وَحَدَّثَهُمْ فَلَمْ يَكْذِبْهُمْ وَوَعَدَهُمْ فَلَمْ يُخْلِفْهُمْ فَهُوَ مِمَّنْ كَمَلَتْ مُرُوءَتُهُ وَظَهَرَتْ عَدَالَتُهُ وَوَجَبَتْ أُخُوَّتُهُ وَحَرُمَتْ غِيبَتُهُ ؛ كسى كه با مردم معامله كند و به آنها ستم روا ندارد و با آنان سخن گويد و دروغ نگويد و وعده دهد و مخالفت با وعدهء خود ننمايد از كسانى است كه شخصيتش كامل و عدالتش ظاهر و برادرى او واجب و غيبتش حرام است » . « 2 » ولى در دنياى امروز كه متأسّفانه پايه‌هاى ارزش‌هاى اخلاقى و انسانى سست شده ، گاهى مهم‌ترين و مؤكدترين پيمان‌ها را زير پا مىگذارند و با صراحت مىگويند : « معيار منافع خصوصى است نه پيمان » و به همين دليل آرامشى كه بايد بعد از پيمان‌هاى صلح حاصل شود فراهم نمىگردد . مرحوم شهيد مطهرى در كتاب « سيرى در سيرهء نبوى » نكته‌اى را از نخست وزير و فرماندهء معروف انگليسى « چرچيل » نقل مىكند كه در كتاب خود درباهء حملهء متفقين به ايران چنين مىگويد : « اگر چه ما با ايرانىها پيمان بسته بوديم كه

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 92 ، ص 72 ، ح 2 ( 2 ) . همان مدرك ، ح 4