الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
71
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
قصار نهج البلاغه « 1 » آمده است و بعضى از شعرا آن را به شعر در آوردهاند : له ملك ينادي كلّ يوم * لدوا للموت و ابنوا للخراب خداوند فرشتهاى دارد كه هر روز ندا مىدهد براى مردن بزاييد و براى ويرانى بسازيد . يا اينكه ندا دهنده حوادث و آفاتى است كه همچون طوفان همه روزه صحنهء زندگى انسانها را در مىنوردد و يا اشاره به آثار پيرى است كه به صورت پژمرده شدن چهره ، سفيد شدن موها و خميدگى قامت ظاهر مىشود و به زبان حال نداى رحيل را سر مىدهد . اگر رحيل را به معناى سير و سلوك الى اللّه و تهذيب نفوس بدانيم ، ندا دهنده خداوند در قرآن مجيد و معصومان در روايات اسلامى هستند كه نداى مرگ و مسافرت از دنيا در اين كلمات به گوش مىخورد . تعبير به « عرجه » با توجه به اينكه به معناى اقامت است مفهومش اين است كه علاقه به اقامت در دنيا را كم كند و همچون دنياپرستان دنيا را عملا جاودان نپندارد . سپس به دنبال اين سخن برنامهء آمادگى براى سفر آخرت را به اين صورت بيان مىفرمايد : « با تهيّهء زاد و توشه از اعمال صالحى كه در قدرت داريد ( به سوى آخرت ) بازگرديد » ؛ ( و انقلبوا بصالح ما بحضرتكم « 2 » من الزّاد ) . تعبير به « انقلبوا » تعبير لطيفى است كه اشاره به تحولى درونى دارد ؛ يعنى توجّه خود را از دنياپرستى به تهيهء زاد و توشه آخرت باز گردانيد . تعبير « بحضرتكم » اشاره به توانايىها و فرصتهاست كه انسانها در اختيار دارند .
--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، كلمات قصار 132 . ( 2 ) . « حضرت » به معناى « حضور » است و در جملهء بالا اشاره به فرصتهايى است كه در پيش روى انسان وجود دارد . استعمال اين واژه دربارهء بزرگان براى اين است كه نمىخواهند خود آنها را خطاب كنند ، بلكه محضرشان را مورد توجّه قرار مىدهند .