الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
602
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
به هرحال امام عليه السّلام نخست با سه جملهء كوتاه مخاطبان خود را براى شنيدن پيام جهاد آماده مىسازد و مىفرمايد : « خداوند از شما اداى شكر خويش را مىخواهد و فرمان ( حكومت ) را به شما سپرده و در اين سراى آزمايش و آمادگى در زمانى محدود به شما فرصت داده تا براى به دست آوردن جايزهء او ( بهشت و قرب ذات پاك او ) از يكدگر پيشى بگيريد » ؛ ( واللّه مستأديكم « 1 » شكره و مورّثكم أمره ، و ممهلكم « 2 » في مضمار « 3 » محدود ، لتتنازعوا سبقه « 4 » ) . گرچه شكر در اين عبارت به صورت مطلق ذكر شده ، و هماهنگ با اطلاقات شكر در قرآن مجيد است ؛ مانند « وَ اشْكُرُوا لِي وَ لا تَكْفُرُونِ » « 5 » ولى به نظر مىرسد هدف مولا امير مؤمنان عليه السّلام بيشتر بيان شكر نعمت حكومتى است كه خدا در عصر آن حضرت به صالحان سپرده بود و جملهء دوم ( و مورّثكم امره ) نيز تأكيد بر همين معناست ، چرا كه امر در اينجا نيز به معناى فرمان حكومت است . از اينجا روشن مىشود كه مسئلهء شكر چگونه تناسب با تشويق به جهاد دارد ، زيرا جهاد خالصانه و شجاعانه است كه حكومت صالحان را حفظ مىكند و حفظ نعمت و استفاده از آن مساوى با شكر آن است . جملهء « و ممهلكم في مضمار محدود . . . » اشاره به همان چيزى است كه در ساير خطبههاى نهج البلاغه آمده است كه مىفرمايد : « ألا و إنّ اليوم المضمار و غدا السّباق و السّبقة الجنّة و الغاية النّار ؛ بدانيد امروز روز آزمايش و آمادگى است و فرداى قيامت ميدان مسابقه است و جايزهء برندگان اين مسابقه بهشت
--> ( 1 ) . « مستأدى » به معناى طلب كننده است و از مادهء « استأداء » و از ريشهء « ادا » به معناى طلب اداى چيزى كردن آمده . ( 2 ) . « ممهل » به معناى مهلت دهنده است . ( 3 ) . « مضمار » ميدان و محلى است كه اسبها را براى مسابقه ، با تمرينهاى مختلف آماده و لاغر مىكنند . اين واژه به معناى اسم زمان نيز آمده است . ( 4 ) . « سبق » به معناى مالى است كه براى برندگان مسابقه تعيين مىشود . ( 5 ) . بقره ، آيهء 152 .