الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

603

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

است و سرانجام بازندگان دوزخ » . « 1 » سپس امام به سراغ ذى المقدمه و نتيجه مىرود و مىفرمايد : « حال كه چنين است كمربندها را محكم ببنديد و دامنها را به كمر زنيد ( و آمادهء جهاد با دشمن و حفظ حكومت الهى شويد ) » ؛ ( فشدّوا عقد « 2 » المآزر « 3 » ، و اطووا « 4 » فضول الخواصر « 5 » ) . اين دو تعبير ( كمربند را محكم بستن و دامن به كمر زدن ) كنايه از آمادگى كامل براى انجام كار است ، زيرا شخصى كه كمربند خود را محكم ببندد ستون فقراتش براى انجام كارهاى سنگين قوىتر مىشود و هنگامى كه دامنهاى بلند معمول آن زمان را بر چيند و زير كمربند قرار دهد ، راه رفتن و حركت براى او آسان‌تر مىشود . حتى امروز كه دامان بلندى براى مردان وجود ندارد ، اين كنايه همچنان رايج و معمول است مىگويند : فلان كس دامن همّت به كمر بسته تا اين كار را انجام دهد . جمعى از شارحان اين احتمال را نيز بعيد ندانسته‌اند كه منظور از جملهء ( و اطووا فضول الخواصر ) ترك پرخورى و تن‌پرورى است ؛ ولى تفسير اوّل بسيار مناسب‌تر است . آنگاه امام با سه جملهء بسيار پرمعنا و فصيح و بليغ به مخاطبان خود هشدار مىدهد و راه پيروزى را براى آنها روشن مىسازد . نخست مىفرمايد : « و ( بدانيد ) گرفتن تصميمهاى محكم ( براى رسيدن به اهداف بزرگ ) با خوش‌گذرانى و سفره‌هاى رنگين سازگار نيست » ؛ ( و لا تجتمع عزيمة و وليمة « 6 » ) .

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 28 . ( 2 ) . « عقد » جمع « عقده » به معناى گره يا وسائلى كه چيزى را با آن محكم مىبندند . ( 3 ) . « مآزر » جمع « مأزر » بر وزن « منبر » به معناى لنگ و روپوش است . ( 4 ) . « اطووا » يعنى بپيچيد از ريشهء « طى » به معناى پيچيدن گرفته شده است . ( 5 ) . « خواصر » جمع « خاصره » به معنى پهلو و تهيگاه است . ( 6 ) . « وليمة » طعامى است كه براى عروسى تهيه مىشود . سپس به هر گونه طعام كه براى دعوت از ميهمانان تهيه مىگردد اطلاق شده است و در جملهء بالا كنايه از بساط خوشگذرانى است .