« افراد خوش‌منظر ( غالبا ) سست عقل‌اند ، بلند قدان كوتاه همت ، پاكيزه عملان بد منظر و كوتاه قدان ، عميق و خوش‌فكرند آنها كه نهادى پاك دارند ( گاه بر اثر عوامل گوناگون ) اخلاق ناپسند ظاهر مىسازند آنها كه قلبى ناآرام دارند ، افكارشان پراكنده است و سخنوران ( زبردست ) قوت قلب دارند » ؛ ( فتامّ الرّواء « 1 » ناقص العقل ، و مادّ القامة قصير الهمّة ، و زاكي العمل قبيح المنظر ، و قريب القعر « 2 » بعيد السّبر « 3 » ، و معروف الضّريبة منكر الجليبة ، و تائه « 4 » القلب متفرّق اللّبّ ، و طليق اللّسان حديد الجنان ) . آنچه دربارهء اين روابط هفتگانه در ميان جسم و روح و مادهء جسمانى و اخلاق در كلام امام عليه السّلام آمده ، به يقين به صورت قاعده‌اى كلى و بىاستثنا نيست ، بلكه نظر به غالب افراد دارد و به همين دليل استثنائاتى براى آنها با چشم خود ديده‌ايم . جملهء « قريب القعر بعيد السّبر » با توجّه به اينكه « قعر » در اينجا اشاره به كوتاهى قامت است ، زيرا افراد كوتاه قامت فاصلهء زيادى در ميان سر و قدمهايشان نيست و به همين دليل واژهء « قريب القعر » براى آنها مناسب است و با توجّه به اينكه « سبر » به معناى آزمايش و بررسى و عمق‌يابى است ، تعبير به « بعيد السبر » اشاره به عمق فكر و آگاهى فراوان است . اين احتمال نيز وجود كه تعبير به « بعيد السبر » اشاره به اين باشد كه آنها به تعبير عوام ، افرادى تودار هستند كه شناختشان به آسانى امكان‌پذير نيست . اين

--> ( 1 ) . « رواء » از ريشهء « رىّ » بر وزن « حى » در اصل به معناى سيراب شدن است ، از اين‌رو به افراد زيبا و خوش‌چهره « رواء » گفته مىشود . گويى آنها همانند گياهى هستند كه كاملا سيراب شده و خوش‌منظر است . ( 2 ) . « قعر » در اينجا به معناى باطن است و قعر هرچيزى به آخرين نقطهء عمق آن اطلاق مىشود . ( 3 ) . « سبر » در اصل به معناى آزمودن و بررسى كردن است و به كسى كه نمىتوان به آسانى به اسرار درون او پى برد « بعيد السّبر » اطلاق مىشود . ( 4 ) . « تائه » به معناى سرگردان از ريشهء « تيه » بر وزن « سعى » و « تيه » بر وزن « تيم » گرفته شده كه به معناى سرگردان شدن و گمراه گشتن است .