الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
478
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
در حوادث عادى و يا كمى غيرعادى افراد بزرگسالى كه توان شريك دارند حضور پيدا مىكنند . ولى در حوادث بسيار كمنظير كه موج عظيمى در اجتماع مىافكند همه حتّى افراد معذور و ناتوان و كسانى كه در هيچ اجتماعى شركت نمىكنند حاضر مىشوند . امام عليه السّلام با آن فصاحت فوق العادهاى كه وارد صحنهء حضور مردم را در آن بيعت تاريخى به عالىترين وجهى ترسيم كرده است و نشان مىدهد كه امواج سرور و شادى چنان اقيانوس جامعه را فراگرفت كه حتّى همه افراد ضعيف و ناتوان و يا پردهنشين را از خانه بيرون كشيد و در آن جمع عظيم حاضر ساخت . نكته بيعت بىسابقه و تمام عيار گرچه تعيين امامان معصوم كه پيشوايان جامعهاند به انتخاب پيغمبر و از سوى خداست همانگونه كه انتخاب خود پيامبر صلّى اللّه عليه و إله براى اين منصب از سوى اوست ؛ ولى بيعت ؛ يعنى اعلام وفادارى و فرمانبردارى ، نقش مهمى در پيشرفت كار آنان دارد ، لذا شخص پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله بارها از مردم براى خود بيعت گرفت ( بيعت عقبه اوّلى و بيعت عقبه ثانيه و بيعت روز حديبيّه و بيعت با زنان مهاجر در مدينه ) . بر همين اساس خلفا نيز سعى داشتند از مردم بيعت بگيرند ؛ و ليكن هيچكدام مانند بيعت با امام على عليه السّلام نبود . بيعت با خليفهء اوّل در واقع در سقيفه صورت گرفت كه عدهء بسيار محدودى حاضر بودند . سپس مردم در برابر عمل انجام شده قرار گرفتند و بيعت كردند . خليفهء دوم را خليفهء اول منصوب ساخت و مردم را در برابر عمل انجام شدهاى قرار داد . بيعت با خليفهء سوم در شوراى شش نفرى عمر انجام گرفت و