هستهء اصلى آن كه به عثمان رأى دادند سه نفر بودند ( عبد الرّحمان بن عوف ، طلحه و سعد بن ابى وقاص ) سپس مردم در برابر عمل انجام شده قرار گرفتند . ولى امير مؤمنان على عليه السّلام - قطع نظر از اينكه از سوى خداوند به وسيلهء پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله تعيين شده بود - بدون هيچ مقدمه‌اى از سوى اكثريت قاطع مردم برگزيده شد و همه با او بيعت كردند ، بيعتى بسيار پرشور و مملوّ از شادمانى و سرور كه امام عليه السّلام در خطبهء بالا شرح دقيق آن را بيان فرموده است . بنابراين اگر ما فرض بر لزوم انتخاب از سوى مردم و تكيه بر آراى آنها بگذاريم و آن را دموكراسى اسلامى بناميم تنها كسى كه چنين رأيى داشت امير مؤمنان على عليه السّلام بود و ديگران از چنين آرايى محروم بودند . * * *