سوى او تمايل يافته‌اند . هرگاه تو اى امير مؤمنان دست خود را به بذل و بخشش بيت المال بگشايى . گردنها به سوى تو كشيده مىشود و اطراف تو را خواهند گرفت . امام عليه السّلام پاسخهاى صريح و كوبنده‌اى به آنها داد كه بخشى از آن همين خطبه موضوع بحث ماست . « 1 » از اين سخن به خوبى استفاده مىشود كه امام عليه السّلام سخت از اين انحراف فكرى كه حتى دامان گروهى از خاصّان او را گرفته بود ، سخت برآشفته است ، لذا سعى مىكند با بيانات قاطع و ذكر شواهد و نظاير ، اين فرهنگ غلط جاهلى را كه امروز هم دستاويز سياستمداران حرفه‌اى است از افكار آنها بزدايد و فرهنگ قرآن و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله را كه بسط عدل و داد نسبت به همهء قشرهاست جايگزين آن بسازد . مىفرمايد : « به خدا سوگند اگر شب را بر روى خارهاى ( جانگداز ) سعدان بيدار به سر برم و يا در غل و زنجيرها دست و پا بسته كشيده شوم براى من محبوب‌تر از آن است كه خدا و رسولش را روز قيامت در حالى ملاقات كنم كه به بعضى از بندگان ستم كرده و چيزى از اموال دنيا را غصب نموده باشم » ؛ ( و اللّه لأنّ أبيت على حسك « 2 » السّعدان « 3 » مسهّدا « 4 » ، أو أجرّ في الأغلال مصفّدا « 5 » ، أحبّ إليّ من أن ألقى اللّه و رسوله يوم القيامة ظالما لبعض العباد ، و غاصبا لشيء من الحطام « 6 » ) .

--> ( 1 ) . تمام نهج البلاغه ، ص 679 ، چاپ دوم . ( 2 ) . « حسك » ؛ يعنى خار . اين واژه به خار بيابان و يا خار داخل بدن ماهى اطلاق مىشود . ( 3 ) . « سعدان » گياهى است خاردار كه خار آن مانند نوك پستان است و سه شاخه در سه طرف دارد كه به هر طورى كه زمين بيفتد دو شاخهء آن رو به بالاست و به همين دليل خار مزاحم و خطرناكى است و عجيب اينكه همين خار از خوراكيهاى خوب شتر است . ( 4 ) . « مسهّد » از ريشهء « سهاد » بر وزن « قباد » به معناى بىخوابى شبانه است و « مسهّد » كسى است كه شب بىخواب مىماند . ( 5 ) . « مصفّد » از ريشهء « صفد » بر وزن « رفت » به معناى بستن به زنجيره و مانند آن است و « صفاد » بر وزن « عناد » به طناب و زنجير گفته مىشود . ( 6 ) . « حطام » از ريشهء « حطم » بر وزن « حتم » به معناى شكستن گرفته شده و به متاع دنيا « حطام » گفته مىشود ، از اين‌رو شكننده و ناپايدار است .