آن را وطن خود برنگزيند ( آرى ! ) سعادتمندان بوسيلهء دنيا در قيامت ، آنها هستند كه امروز از آن مىگريزند . شرح و تفسير دنيا بهترين واعظ از آنجا كه بسيارى از دنياپرستان براى تبرئهء خويشتن گناه خود را به گردن فريبندگى دنيا مىافكنند و زرق و برق دنيا و مواهب مادّى را عامل خطاهاى خويش مىشمرند . امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه در واقع به پاسخ آنها مىپردازد و مىفرمايد : « به حق مىگويم : دنيا تو را فريب نداده ، اين تو هستى كه به آن فريفته و مغرور شده‌اى ( و خود را فريب داده‌اى ) » ؛ ( و حقّا أقول ! ما الدّنيا غرّتك ، و لكنّ بها اغتررت ) . سپس به بيان دليل براى اين سخن پرداخته ، مىفرمايد : « دنيا پندهاى فراوانى دارد كه پرده از روى واقعيّت خود براى تو برداشته و تو را به عدل و انصاف دعوت كرده است » ؛ ( و لقد كاشفتك العظات « 1 » ، و آذنتك « 2 » على سواء ) . اشاره به اينكه دنيا نه تنها فريبنده نيست ، بلكه حوادثى در آن رخ مىدهد كه بيدار كننده است و امام عليه السّلام در جمله‌هاى بعد به شرح آن مىپردازد و مىفرمايد : « دنيا با هشدارهايى كه از طريق نزول بلا و آفات در جسمت و كاستن از قوا و نيرويت به تو مىدهد راستگوتر و وفادارتر از آن است كه به تو دروغ گويد و يا فريبت دهد ، چه بسيار نصيحت كنندگانى دربارهء دنيا كه نزد تو متّهم‌اند و چه

--> ( 1 ) . « عظات » جمع « عظه » به معناى موعظه و پند و نصيحت است و در اينجا كنايه از حوادث تلخ دنياست كه سبب بيدارى و هوشيارى مىشود . ( 2 ) . « آذنت » از ريشهء « ايذان » به معناى اعلام كردن توأم با تهديد و گاه به معناى اعلام جنگ است . سپس به معناى اعلام مطلق نيز آمده و اذان نماز را از اين جهت اذان مىگويند كه اعلام ورود وقت نماز مىكند .