سرانجام پوسيده و خاك شده است . قبرها تنگ و تاريك و سرد و خاموش است و امواج وحشت آنها را در بر گرفته و همگى در سكوت فرورفته‌اند . سپس مىافزايد : « زيباييهاى بدنهاى ما محو شده و نشانه‌هاى شناسايى چهرهء ما دگرگون گشته ، اقامت ما در اين خانه‌هاى وحشت ، طولانى شده نه از اين درد و رنج ، فرجى يافته‌ايم و نه از تنگى قبر ، گشايشى » ؛ ( فانمحت محاسن أجسادنا ، و تنكّرت معارف صورنا ، و طالت في مساكن الوحشة إقامتنا ؛ و لم نجد من كرب فرجا ، و لا من ضيق متّسعا ! ) . آرى ! صورتهايى كه در حال حيات بسيار زيبا و شناخته شده بود و منزلگاههايى كه وسيع و زيبا و راحت بود ، با فرارسيدن مرگ دگرگون مىشود ، آن منزلگاه زيبا و فراخ به خانهء تنگ و تاريك قبر مبدل مىگردد ، و آن صورتهاى زيبا بعد از چند صباحى نه تنها طراوت و شادابى و جمال خود را از دست مىدهد ، بلكه به صورت بسيار وحشتناكى در مىآيد . به همين دليل پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله در گفتار كوتاه و تكان دهنده‌اى مىفرمايد : « ما رأيت منظرا إلّا و القبر أفضع منه ؛ من هيچ منظره وحشتناكى را نديدم مگر اينكه قبر از آن وحشتناكتر است » . « 1 » سپس امام عليه السّلام با تعبيرات زنده‌اى سعى مىكند وضع حالات آنها را در قبر براى مخاطبان خود كاملا آشكار كند : « اگر با عقل خود آنها را در نظر خويش ، مجسم سازى ، يا پرده‌ها كنار رود و با چشم خود آنها را ببينى ، در حالى كه گوشهاى آنها را حشرات خورده‌اند و از كار افتاده ، و بر چشمهايشان سرمه خاك كشيده شده و ( در كاسه ) فرو رفته ، زبانهايى كه با سرعت و فصاحت سخن مىگفتند پاره پاره شده ، قلبها در سينه‌هاى آنها پس از بيدارى خاموش گشته است و در هر يك از اعضاى آنان پوسيدگى تازه‌اى آشكار شده و آن را زشت و

--> ( 1 ) . سنن ترمذى ، ج 3 ، ص 379 ؛ ميزان الحكمه ، مادهء « قبر » ، ح 16251 .