الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
228
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
او ارزانى داشته است بجا آورد و به دنبال آن در اين بخش از خطبه دست به درگاهش برمىدارد و تقاضاى نعمتهايى مىكند كه مكمّل نعمتهاى پيشين است و در سه جمله كه هر جمله با « اللّهم » شروع مىشود خواستههاى خود را در پيشگاه الهى عرضه مىدارد : نخست مىگويد : « خداوندا ! » به تو پناه مىبرم با آنكه در سايهء بىنيازى تو هستم ، فقير شوم و با آنكه در پرتو هدايت تو قرار گرفتهام گمراه گردم يا در سايهء حكومت تو بر من ستم شود يا با اينكه همه چيز در دست توست مغلوب و مقهور گردم » ؛ ( اللّهمّ إنّي أعوذ بك أن أفتقر في غناك ، أو أضلّ في هداك ، أو أضام « 1 » في سلطانك ، أو أضطهد « 2 » و الأمر لك ! ) . اين چهار جمله كه همه بازگشت به توحيد افعالى مىكند اشاره به اين است كه غنا و بىنيازى ، هدايت و پيروزى و غلبه بر دشمن و مشكلات همه در سايهء لطف خدا ميسّر است ؛ همان گونه كه قرآن مجيد مىفرمايد : « « يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ » اى مردم ! همهء شما فقير هستيد و غنىّ و بىنياز تنها خداست » « 3 » و مىفرمايد : « « مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي » كسى را كه خدا هدايت كند تنها او هدايت يافته است » « 4 » و نيز مىفرمايد : « « إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ » اگر خداوند شما را يارى كند هيچ كس بر شما غلبه نخواهد كرد » . « 5 » حضرت در دومين دعا و درخواست ، عرضه مىدارد : « خداوندا ! نخستين موهبت از مواهب خويش را كه از من مىگيرى جان من قرار ده و جانم نخستين وديعه از ودايع نعمتهايت باشد كه از من باز مىستانى ( و چشم و گوش و ساير
--> ( 1 ) . « أضام » از ريشهء « ضيم » بر وزن « عين » به معناى ظلم كردن و خوار نمودن گرفته شده است . ( 2 ) . « أضطهد » از ريشهء « ضهد » بر وزن « مهد » به معناى مقهور ساختن گرفته شده است و « اضطهاد » به معناى تأكيد در مقهور نمودن است . ( 3 ) . فاطر ، آيهء 15 . ( 4 ) . اعراف ، آيهء 178 . ( 5 ) . آل عمران ، آيهء 160 .