ابن ابى الحديد مىگويد : « معاويه به واليان شهرها نامه نوشت و طى بخشنامه‌اى به همهء آنان ابلاغ كرد كه هركس فضائل و مناقب عثمان را نقل مىكند ، مورد احترام ويژه قرار دهند و هركس روايتى در فضيلت وى نقل كند نام او و پدر و خويشاوندانش را بنويسند تا به همهء آنان پاداش دهيم . مدّتى بر اين منوال گذشت . معاويه بخشنامهء ديگرى صادر كرد و طى آن نوشت : احاديث در فضايل و مناقب عثمان فزونى يافت ، از اين پس از مردم بخواهيد تا در فضايل ديگر صحابه مخصوصا آن دو خليفه به نقل حديث پردازند و هر حديثى در فضيلت على نقل شده با نقل مشابه آن دربارهء صحابهء ديگر به مقابلهء با آن برخيزند » . « 1 » گرچه بعد از اين زمان گروهى از محدّثان راستين به نقّادى احاديث پرداختند ؛ ولى جرأت نكردند در احاديثى كه صحابه آن را نقل كرده بودند انگشت انكار بگذارند ، چرا كه صحابه بودند ! » . « 2 » 3 . آيا همهء صحابه عادل بودند ؟ دربارهء صحابهء پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله دو عقيدهء مختلف وجود دارد ؛ گروهى معتقدند همهء آنها بدون استثنا افراد صالح و صادق و عادلى بودند و همه در هاله‌اى از قداست قرار دارند ، بنابراين احاديث آنها از پيامبر اكرم مطلقا مورد قبول است و كمترين ايرادى به آنها نمىتوان گرفت و اگر كار خلافى از آنها ببنيم مانند تصرّفات نادرست خليفهء سوم در بيت المال و آتش افروزى طلحه و زبير براى جنگ جمل و شورش معاويه برضدّ امام مسلمين على عليه السّلام و امثال آن بايد به

--> - اين حديث اضافه مىكند كه اين حديث را جز با يك سند نيافتم ، در حالى كه بسيارى از رجال اين سند افراد مجهول الحالى هستند . ( 1 ) . شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ، ج 11 ، ص 44 - 46 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 42 .