شكستهء نياكان كه نشانهء ناپايدارى اين دنياست مشهود است ، سرنوشت شوم تبهكاران و اقوام ظالم و ستمگر را بسيار ديده‌ايد كه به خوبى نشان مىدهد دست قدرتى در پشت آن است و آن را حساب شده هدايت مىكند و از سوى ديگر آيات الهى در كتب آسمانى از اين حقايق پرده برداشته و در دلايل نقلى كه از پيامبران خدا به ما رسيده است بيان شده ، و از سوى سوّم اگر عقل خود را به كار گيريد و اهل هدايت باشيد ، دلايل عقلى نيز كم نيست و معاد و عالم پس از مرگ از اين طريق نيز آشكار است . بنا بر اين هر يك از سه جملهء بالا اشاره به يكى از اين دلايل سه گانه است : حسّ و نقل و عقل . اين احتمال نيز وجود دارد كه جملهء اوّل اشاره به دلايل حسّى و عقلى باشد ( چون « بصيرت » به درك عقلى نيز گفته مىشود ) و جملهء دوّم اشاره به دلايلى نقلى و جملهء سوّم اشاره به هدايت برخاسته از آنهاست . سپس در جمله‌هاى بعد كه آخرين بخش اين كلام است به شرح اين معنى پرداخته و سه نكته را بيان مىفرمايد : نخست اين كه : « به حق مىگويم كه حوادث عبرت‌انگيز ، خود را آشكارا به شما نشان داده است ! » ( و بحقّ اقول لكم : لقد جاهرتكم العبر ) . اين حوادث كه تمام صفحهء تاريخ بشريّت را پر كرده‌اند و در طول زندگى كوتاه خودمان نيز نمونه‌هاى زيادى از آن را ديده‌ايم چيزى نيست كه بر كسى مكتوم و پوشيده باشد و يا نياز به كنجكاوى و دقّت زياد داشته باشد . آثار فرعونها و نمرودها و قيصرها و كسرىها كه يك روز با قدرت عجيب حكومت مىكردند و امروز جز مشتى خاك از آنها باقى نمانده ، در هر طرف نمايان است . كاخهاى ويران شدهء آنها ، قبرستانهاى خاموش ، تخت و تاجهاى به تاراج رفته ، هر كدام به زبان بىزبانى به نسل موجود و نسلهاى آينده درس عبرت مىدهد .