« نهج البلاغه » در خطبه‌هاى ديگر نيز سخنان فراوانى وارد شده است . از جمله در حديثى مىخوانيم كه رسول خدا ( ص ) فرمود : « كلّ بدعة ضلالة و كلّ ضلالة فى النّار ، هر بدعتى گمراهى است و هر گمراهى در دوزخ است » . « 1 » در حديث ديگرى از همان حضرت آمده است : « ابى اللّه لصاحب البدعة بالتّوبة قيل يا رسول اللّه و كيف ذلك ؟ قال : انّه قد أشرب قلبه حبّها ، خداوند توبهء صاحب بدعت را هرگز نمىپذيرد ! عرض كردند يا رسول اللّه چگونه چنين چيزى ممكن است ؟ فرمود : به خاطر اين كه محبّت آن بدعت در اعماق دلش جاى گرفته است » . « 2 » « بدعت » در لغت به معنى انجام يك امر بىسابقه است ، ولى در ميان فقها و علماى اسلام به معنى كاستن يا افزودن چيزى بر دين است بدون هيچ دليل معتبر ، و از آنجا كه معارف و احكام الهى بايد از طريق وحى و ادلّهء معتبر به ثبوت برسد ، هر بدعتى گناه بزرگ و عظيمى است و معمولا تمام انحرافات از بدعتها شروع شده است و اگر جلوى بدعت گرفته نشود ، هر كس با سليقهء شخصى و فكر قاصر خود چيزى بر آيين خدا بيفزايد و يا از آن بكاهد ، مدّتى نمىگذرد كه دين الهى به طور كلّى مسخ ، محو و نابود مىگردد ، و اين قانون تحريم بدعت بوده كه تاكنون قرآن و اسلام را نگه داشته است . بسيارى از بدعتها به خاطر شرايطى به سرعت پخش مىشود و گاه در طول زمان باقى مىماند و گروههاى كثيرى را به انحراف مىكشاند و بار گناه بدعتگذار را روز به روز سنگين مىكند ، به همين دليل در حديثى از امام صادق ( ع ) مىخوانيم كه : مردى در گذشته تحت تأثير وساوس شيطانى ، بدعتى گذارد و مردم را به سوى آن دعوت كرد ، گروهى تحت تأثير او واقع شدند ، بعد به خود

--> ( 1 ) « شرح نهج البلاغهء خويى » ، جلد 3 ، صفحهء 251 . ( 2 ) « اصول كافى » ، جلد 1 ، صفحهء 54 ، باب « البدع . . . » .