جاى داشته كه مرحوم « سيّد رضى » آنها را از يكديگر جدا كرده و به هر حال در اين بخش ، باز هم به سرزنش مردم بصره مىپردازد و از كم فكرى آنها كه به آسانى آلت دست نفاق‌افكنان مىشدند و هدف مناسبى براى هوىپرستان بودند ، سخن مىگويد و به آنها هشدارى مىدهد كه مراقب آيندهء خويش باشند و اين جريان تكرار نگردد ! شرح و تفسير باز هم در نكوهش اهل بصره همان گونه كه قبلا نيز اشاره شد اين سخن بخش ديگرى از همان خطبهء مشروحى است كه امير المؤمنين على ( ع ) در نكوهش اهل « بصره » بعد از « جنگ جمل » ايراد فرمود كه در عباراتى كوتاه به هفت نكته از صفات زشت و شرايط خاصّ جغرافيايى آنها كه غالبا لازم و ملزوم يكديگرند اشاره مىكند . در جملهء اوّل و دوّم مىفرمايد : « سرزمين شما به آب نزديك است و از آسمان دور » ( ارضكم قريبة من الماء ، بعيدة من السّماء ) . در اين كه اين دو جمله اشاره به جنبه‌هاى مادّى آن است يعنى نزديك بودن به آب دريا و شط و طبعا دور بودن از آسمان و يا اشاره به جنبه‌هاى معنوى آن است كه سرزمين دلهاى شما با اين كه به آب حيات وجود امام نزديك است ، از آسمان رحمت الهى دور است و يا اين كه يك جمله ناظر به جنبه‌هاى مادّى و جملهء ديگر ناظر به جنبه‌هاى معنوى است ، در ميان شارحان « نهج البلاغه » گفتگوست . ولى ظاهر عبارت - با توجه به معنى حقيقى « ارض و سماء » كه به مفهوم ظاهرى زمين و آسمان است - همان معنى اول است و در اين كه زمين آنها به آب نزديك بود و