خطبهء سيزدهم و من كلام له عليه السّلام في ذمّ اهل البصرة بعد وقعة الجمل . كنتم جند المراة ، و اتباع البهيمة ، رغا فاجبتم ، و عقر فهربتم . اخلاقكم دقاق ، و عهدكم شقاق ، و دينكم نفاق ، و ماؤكم زعاق ، و المقيم بين اظهركم مرتهن بذنبه ، و الشّاخص عنكم متدارك برحمة من ربّه . كانّي بمسجدكم كجؤجؤ سفينة قد بعث اللّه عليها العذاب من فوقها و من تحتها ، و غرق من في ضمنها . « 1 » ترجمه سخنى از آن حضرت بعد از واقعهء جمل در مذمّت اهل بصره : ( اى اهل بصره ) شما لشكريان زن بوديد و پيروان چهارپا ( اشاره به شتر عايشه است ) تا زمانى كه ( شتر ) نعره مىكشيد به صداى آن پاسخ داديد ( و جنگ كرديد ) ، امّا همين كه

--> ( 1 ) مرحوم « محقق خويى » تصريح مىكند كه امام ( ع ) اين خطبه را بعد از پايان جنگ « جمل » ايراد فرمود و مرحوم « طبرسى » در « احتجاج » و « على بن ابراهيم قمى » و « محدّث بحرانى » آن را با تفاوتهايى نقل كرده‌اند - در « مصادر نهج البلاغه » نيز آن را گروهى از دانشمندانى كه قبل از « سيّد رضى » مىزيسته‌اند مانند « دينورى » در « اخبار الطوال » و « مسعودى » در « مروج الذهب » و « ابن قتيبه » در « عيون الاخبار » و « ابن عبد ربه » در « عقد الفريد » نقل كرده است . ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 1 ، صفحهء 344 )