شتر پى شد فرار كرديد . اخلاق شما پست و پيمانهايتان بىاعتبار و از هم گسسته ، و دين شما نفاق و دورويى است و آب شما شور و تلخ است . آن كس كه در ميان شما اقامت گزيند در دام گناه گرفتار آيد و آن كس كه از شما دورى گزيند و رخت بر بندد ، رحمت خدا را دريابد . گويا مىبينم خداوند عذاب را از بالا و پايين بر شهر شما فرستاده و همهء آن و كسانى كه در آن قرار دارند زير آب غرق شده ، تنها كنگره‌هاى بلند مسجدتان همچون سينهء كشتى روى آب نمايان است . خطبه در يك نگاه اين خطبه همانند بعضى از خطبه‌هاى قبل و بعد ناظر به داستان جنگ « جمل » است و اهل بصره را به خاطر آن كه چشم و گوش بسته ، دنبال جاه‌طلبان سياسى همچون « طلحه » و « زبير » افتادند و نخستين شكاف را در صفوف مسلمين ايجاد كردند زير شديدترين ضربات سرزنشهاى خود قرار مىدهد ، بعلاوه آنها را به عذاب الهى در آينده تهديد مىكند . باشد كه درس عبرتى براى آنان گردد و در آينده از تكرار اين گونه اعمال بپرهيزند . شرح و تفسير ويژگيهاى سپاه جمل در اين بخش از خطبه ، نخست اشاره به اعمال زشت و صفات مذموم اهل بصره كه مخاطبان او بودند فرموده و هفت نكته را يادآور مىشود . در آغاز مىفرمايد : « شما لشكر زن بوديد » ( كنتم جند المراة ) . درست است كه آتش افروزان اصلى جنگ « جمل » ، « طلحه » و « زبير » بودند و