در جملهء سوّم ، وضع جامعهء جاهلى را به شبهاى تاريك ماه و محاق ( با توجّه به اين كه سرار به معناى شبهايى است كه ماه مطلقا در آن نمىدرخشد ) تشبيه كرده و مىفرمايد : « به وسيلهء پيامبر و خاندان او پرده‌هاى تاريكى شكافته شد و داخل در فجر و صبح سعادت شديد » . در واقع اين تعبيرات از سرچشمهء قرآن گرفته شده كه اسلام و ايمان و وحى الهى را تشبيه به نور كرده ، گاه مىفرمايد : « اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ » ، خداوند ولىّ و سرپرست كسانى است كه ايمان آوردند و آنها را از تاريكيها به سوى نور بيرون مىبرد » « 1 » و در جايى ديگر مىفرمايد : « قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ » ، به يقين از سوى خداوند نور و كتاب آشكارى به سوى شما آمد و خداوند به بركت آن ، كسانى را كه از خشنودى او پيروى كنند به راههاى سلامت هدايت مىكند و به اذن خود از تاريكيها به سوى روشنايى مىبرد » « 2 » و گاه مىفرمايد : « وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ » . « 3 » سپس امام ( ع ) به عنوان نكوهش از كسانى كه گوش شنوا ندارند و تعريف و تقدير از افراد واقع‌بين و آگاه ، مىافزايد : « كر باد ! گوشى كه نداى بلند پند و اندرز را درك نكند » ( وقر سمع لم يفقه الواعية ) . واژهء « وقر » هم در مورد كرى به كار مىرود و هم سنگينى گوش ، و منظور از « واعية » فريادهاى بلند است و اشاره به آيات صريح و كوبندهء قرآن در مسائل مهمّ اعتقادى و عملى و اخلاقى و همچنين سنّت آشكار پيامبر اسلام ( ص ) . و تعبير به « لم يفقه ، درك نكرده » به جاى « لم يسمع ، نشنيده است » به خاطر اين است كه تنها

--> ( 1 ) سورهء بقره ، آيهء 257 . ( 2 ) سورهء مائده ، آيات 15 و 16 . ( 3 ) سورهء زخرف ، آيهء 44 .