سپس به ترسيم گويايى از شخصيّت خليفهء دوّم و صفات و ويژگيهاى او و چگونگى محيط و زمان او پرداخته ، مىفرمايد : « او خلافت را در اختيار كسى قرار داد كه جوّى از خشونت و سختگيرى بود با اشتباه فراوان و پوزش طلبى » ( فصيّرها فى حوزة « 1 » خشناء يغلظ كلمها « 2 » و يخشن مسّها يكثر العثار « 3 » فيها ، و الاعتذار منها ) . حوزه ، در حقيقت در اين جا اشاره به مجموعهء اخلاق و صفات ويژهء خليفهء دوم است و در واقع چهار وصف براى او ذكر فرموده است كه نخستين آنها خشونت است و تعبير به « يغلظ كلمها » اشاره به جراحت شديدى است كه از نظر روحى يا جسمى در برخورد با او حاصل مىشد . دوّمين آنها خشونت در برخورد است كه با جملهء « و يخشن مسّها » ذكر شده است ، بنا بر اين « حوزة خشناء ، دارندهء صفات خشونت‌آميز » به وسيلهء دو جملهء بعد از آن كه خشونت در سخن و خشونت در برخورد بوده است تفسير شده است . سوّمين ويژگى ، اشتباهات فراوان و چهارمين آنها عذرخواهى از آن است كه با جملهء « و يكثر العثار فيها ، لغزش در آن فراوان است » و « و الاعتذار منها ، پوزش طلبى آن فراوان است » بيان شده است . در مورد اشتباهات فراوان خليفهء دوم مخصوصا در بيان احكام و پوزش طلبى مكرّر و همچنين خشونت در برخورد ، مطالب فراوانى در تاريخ اسلام ، حتّى كتابهايى كه به وسيلهء دانشمندان اهل سنّت تأليف يافته ، ديده مىشود كه در بحث نكات به گوشه‌اى از آن اشاره خواهد شد .

--> ( 1 ) « حوزة » به معناى ناحيه و طبيعت آمده ، از مادّهء « حيازت » به معناى جمع كردن و بر گرفتن است . ( 2 ) « كلم » در اصل به معناى زخم و جرح است و كلام را از اين جهت كلام مىگويند كه اثر قاطع در طرف مقابل مىگذارد . ( 3 ) « عثار » به معناى لغزش است .