قوانينى كه حمايت از محرومان و مستضعفان ، اساس آن را تشكيل مىداد و پديد آورندهء نظم و عدالت بود بيان گرديد و پيامبر اسلام به تعبير خود قرآن ، آنها را از « ضلال مبين » رهايى بخشيد و با تعليم قرآن و معارف اسلام به تهذيب نفوس پرداخت « هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ » . « 1 » آرى با ظهور اين پيامبر بزرگ چهرهء دين الهى ، آشكار گشت و خرافات زدوده شد و فصل تازه‌اى در تاريخ بشريّت گشوده گرديد . اين حقيقتى است كه حتّى دورافتادگان از كانون اسلام نيز به آن معترفند . « برنارد شاو » نويسنده و فيلسوف معروف انگليسى مىگويد : دين محمّد ، تنها دينى است كه به نظر مىرسد شايستگى دارد كه با تمام اشكال زندگى انسانها در طول تاريخ بسازد ( و آنها را رهبرى كند ) به گونه‌اى كه براى تمام اقوام ، جاذبه داشته باشد . . . محمد را بايد نجات دهندهء انسانيّت خواند و من معتقدم اگر مردى همانند او زعامت و سرپرستى جهان امروز را بر عهده بگيرد در حل مشكلات پيروز مىشود و جهان را به سوى سعادت و صلح مىبرد . محمّد كاملترين انسان از گذشتگان و انسانهاى امروز بود و مانند او در آينده نيز تصوّر نمىشود ! « 2 » 2 - آينده‌نگرى پيامبران از تعبير امام ( ع ) در اين خطبه به خوبى استفاده مىشود كه انبيا و پيامبران الهى تنها به زمان حيات خود نمىنگريستند بلكه نگران امّتهاى بعد از حيات خود نيز بودند به همين دليل آنچه اسباب هدايت و نجات آنها در آينده مىشد ، بيان مىكردند و هر كارى كه از دست آنها ساخته بود براى ادامهء خط نبوّت و رسالت

--> ( 1 ) سورهء جمعه ، آيهء 2 . ( 2 ) فى ظلال نهج البلاغه ، جلد 1 ، صفحهء 63 .