جلوگيرى نمايد و در حدود و مرزهايش متوقّف سازد . سپس تندباد ديگرى برانگيخت كه كارش ايجاد امواج در آن مايع عظيم و گسترده بود و آن تندباد ، امواج عظيم آب را عظيم‌تر ساخت و آن را مرتّبا در هم كوبيد ، سپس موجها آن چنان اوج گرفتند كه پشت سر هم به فضا پرتاب شدند و از آن آسمانهاى هفتگانه به وجود آمد . ناگفته پيداست الفاظى همچون آب و باد و طوفان و مانند آن - در آن روزى كه نه آبى بود و نه باد و طوفانى و نه حتّى روزى - كنايه از موجوداتى شبيه به آب و باد و هوايى كه امروز ما مىبينيم مىباشد ، چرا كه واضعين لغات اين واژه‌ها را براى اين امور قرار داده‌اند و براى آنچه در آغاز جهان رخ داد هرگز واژه‌اى وضع نكردند . با كمى دقّت مىتوان آنچه را در كلام مولا ( ع ) آمده است ، با آخرين فرضيّاتى كه دانشمندان امروز گفته‌اند تفسير كرد ، نمىگوييم به طور قطع منظور مولا اين است ، بلكه مىگوييم به طور احتمال چنين تفسيرى را مىتوان براى آن ذكر كرد . توضيح اين كه : آخرين فرضيّات امروز ، در بارهء پيدايش جهان اين است كه در آغاز ، تمام عالم به صورت تودهء بسيار عظيمى از گاز فشرده بود كه هم به مايع شبيه بود و هم نام « دخان » ( دود ) بر آن مىتوان گذاشت ، يا به تعبير ديگر در قسمتهاى بالاتر ، دخان بود و هر چه به مركز جهان نزديكتر مىشد فشرده‌تر و صورت مايع به خود مىگرفت . آنچه اين تودهء فوق العاده عظيم را نگه مىداشت ، همان نيروى جاذبه بود كه در ميان تمام ذرّات عالم برقرار است ، اين نيروى جاذبه بر اين گاز مايع گون مسلّط بود و آن را محكم به هم پيوسته و اجازه نمىداد از مرزهايش بيرون رود . سپس اين تودهء عظيم حركت دورانى دور خود را آغاز كرد ( يا از آغاز به دور