الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
120
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
ولى يك بررسى اجمالى نشان مىدهد كه اين واژه ، در روايات اسلامى بارها بر خداوند اطلاق شده و علاوه بر نهج البلاغه كه در اين جا به صورت وصفى و در جاى ديگر به صورت فعلى آمده ، در اصول كافى نيز به طور متعدّد به كار رفته است . « 1 » اين نشان مىدهد كه واژهء معرفت گر چه در اصل ، معنى محدوديّت و يا نياز به تفكّر و تدبّر در آن بوده ، ولى بعدا بر اثر كثرت استعمال مفهوم وسيعترى پيدا كرده كه بر هر نوع علم و آگاهى گفته مىشود ، هر چند زاييدهء تفكّر و انديشه نباشد . و امّا در مورد روايت مربوط به نود و نه ( 99 ) اسم خداوند ، بايد گفت كه هرگز از اين روايت محدود بودن نامهاى الهى به نود و نه ( 99 ) استفاده نمىشود بلكه اينها در حقيقت صفات برجسته و اسماء حسناى خداوند است و به همين دليل در بعضى از روايات يك هزار نام براى خدا آمده است و چه دليلى از اين بالاتر كه على ( ع ) كه خود آگاهترين فرد به اسماء و صفات خداوند است مطابق نقل « نهج البلاغه » اين نام يا مشتقّات آن را در مورد خداوند به كار برده است . 2 - چگونگى علم خداوند به موجودات قبل از ايجاد يكى از پيچيدهترين مسائل فلسفى و اعتقادى ، مسألهء « علم خداوند به موجودات ، قبل از ايجاد آنها » است . از يكسو مىدانيم خداوند از حوادث آينده آگاه است و در آيات قرآن نيز مكرّر به آن اشاره شده و در عبارت فوق نيز آمده است .
--> ( 1 ) اصول كافى ، جلد 1 ، صفحهء 91 ، باب النسبة ، حديث 2 و صفحهء 113 ، باب حدوث الاسماء ، حديث 2 .