همسايگى دارد » . « 1 » پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) حتى براى كافر نيز حق همسايگى قرار داده‌اند ، در جاى ديگر فرمودند : « رفتار خود را با همسايه ات نيكوگردان ( و حق همسايگى را اداء كن ) آن وقت مؤمن هستى « احْسِنْ مُجاوَرةَ مَنْ جاوَرَك تَكُنْ مُؤْمناً » : « 2 » « مؤمن آن است كه در مرحله عمل ، ايمان خود را به اثبات رساند » ، در جاى ديگر فرمودند : « كسى كه ايمان به خدا و روز معاد دارد ، همسايه خود را اذيت نمىكند « مَن كانَ يؤمن باللّه و اليوم الآخر فلا يُؤذ جارَه » . « 3 » ) خداوند در قرآن كريم مىفرمايد : « وَاعْبُدُوا اللهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ » : خدا را عبادت كنيد و هيچ چيز را شريك او قرار ندهيد و به والدين ( پدر و مادر ) و خويشاوندان و يتيمان و مسكينان و همسايه نزديك و همسايه دور و دوست و همنشين و واماندگان در سفر و بردگانى كه مالك آنها هستيد احسان كنيد . . . » « 4 » خداوند بعد از امر به پرستش خود ، دومين چيزى را كه مورد اهميت قرار مىدهد ، احسان به كسانى است كه در آيه مىشمارد ، و از جمله آنها « الجارُذى القُربى والجارُ الجُنُب » است . « الجار ذى القربى » يعنى همسايگان نزديك از نظر مكانى ، بعضى خواسته‌اند همسايگان خويشاوند را بگويند ، ولى بعيد به نظر مىرسد ، زيرا از خويشاوندان با عبارت « ذى القربى » تعبير شده است پس يا همسايگان مكانى يا همسايگانى كه از

--> ( 1 ) . معراج السعادة ، جلد 2 ، صفحه 262 . ( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 69 ، صفحه 368 - جلد 71 ، صفحه 206 . ( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 43 ، صفحه 62 . ( 4 ) . سوره نساء ، آيه 26 . .