است و سهو عبارت از زوال آن صورت از مُدركة فقط است نه حافظه » . « 1 » پس متقى آنچه را كه خداوند فرموده ، در خاطر دارد و نسيان و غفلت نمىكند ، زيرا دائماً عمل به آن اعمال مىكند و دائماً ملاحظه و مداومت بر حاضر كردن آن دستورات در صفحه ذهن دارد ، و گرچه براى او سهو رخ دهد ولى نسيان به او دست نمىدهد ، به طورى كه دستورات الهى از حافظه او محو شود . گوئى حافظه آنها كتاب الهى است كه دستورات آن در آن نقش بسته است و هر روز و هر شب به سراغ آن مىروند . اصولا نسيان و فراموشى در جائى است كه مطلبِ دانسته شده كه در حافظه جا گرفته ، توجه به آن نشود ولى وقتى مطلبى است كه هر چند وقت يك بار انسان ، آن را از حافظه بيرون كشيده و مورد نظر و توجه قرار مىدهد ، فراموش نمىشود . كسى كه احكام و دستورات و مطلوبهاى الهى را مورد توجه قرار داد و در حافظه خود با ممارست حفظ كرد ، اعمال خودرا سعى مىكند بر اين دستورات و اين كتاب الهى وفق دهد ، تا اين كه در عمل هم كتابى ديگر شود ، كتابى كه عملا آنچه را خداوند فرموده نشان مىدهد ، چنين انسانى هر وقت بخواهد سخن گويد ، يا فعلى انجام دهد ، بر كتاب خداوند عرضه مىكند و آنچه او مىخواهد مىگويد و آنچه او مىطلبد ، انجام مىدهد ، چنين شخصى موجبات غفلت را زدوده و قلب را متوجه ياد حق و دستورات حقّه كرده است و او است كه به مقصد فلاح و رستگارى حركت مىكند و خواهد رسيد . چون توضيح بيشتر را در ضمن فرازهاى سابق تحت عنوان غفلت و ذكر داده‌ايم ، به همين مقدار بسنده مىكنيم . مرحوم الهى ، در ذيل اين فراز ( و لا ينسى ما ذكر ) گويد : تذكرهاى قرآن را كند گوش * نسازد ياد جانان را فراموش

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 12 ، صفحه 152 . .