الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
454
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
بعضى فكر مىكنند رحِم و خويش كه قطع ارتباط با آن اين قدر نكوهيده شده پدر و مادر و برادر و خواهر است خير اين چنين نيست مرحوم نراقى در جامع السعادات مىگويد : « مراد از رَحمى كه قطع ارتباط با آن حرام و ارتباط با آن واجب است و اگر چيزى به او بخشيدى نمىتوانى در آن رجوع كنى و پس گيرى ، تمام افرادى هستند كه از طريق نَسَبى با تو آشنا هستند . گرچه نسبت آنها دور باشد و ازدواج با آنها جائز باشد ( نه فقط برادر و خواهر كه ازدواج با آنها حرام است ) و مراد به قطع ارتباط اين است كه با قول و فعل او را اذيت كنى ، يا سختى و مشكلى در زندگى دارند و تو از كمك به آنها امتناع كنى ، يا بتوانى دفع ظلمى از آنها كنى ولى نكنى . . . و آنچه مقابل اينها است از كمك و يارى با زبان و دست و پا و وِجهه اگر انجام دهى صِله و ارتباط است ( كه ممدوح است ) » . « 1 » پس طبق نظر اين عالم بزرگوار تمام خويشاوندان نَسَبى اعم از برادر و خواهر و پدر و مادر و پدربزرگ و مادربزرگ و هر چه بالاتر روى مثل جد و جده و برادرزاده و خواهرزاده و عمه و خاله و دائى و عمو و فرزندان و نوهها و نتيجههاى اينها همه رَحِم محسوب مىشوند ، بله خويشاوندان سببى كه از طريق ازدواجها بوجود مىآيند ، مثل عروس و داماد و پدر و مادر آنها و خويشاوندان آنها اگر خويشاوندى نسبى نداشته باشند رَحِم محسوب نمىشوند ولى باز ارتباط با آنها از ويژگيها و خصائص اهل ايمان و تقوى است و بسيار ضرورى است . او روايات ائمه ( عليهم السلام ) را شنيده است كه فرمودند : حقّ خويشاوندى و رَحِم را هيچ چيزى از بين نمىبرد ابىبصير مىگويد از امام صادق ( عليه السلام ) پرسيدم ، مردى از خويشاوندان و نزديكانش كه عارف به حق و اسلام حقيقى نيستند آيا مىتواند كناره بگيرد ، حضرت فرمودند : « لا ينبغى لَهُ انْ يصرمَه » ؛ « هرگز جائز نيست قطع رابطه كند »
--> ( 1 ) . جامع السعادات ، جلد 2 ، صفحه 256 . .