الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

346

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

آنها داراى ملكه عدالت هستند گناه كبيره نكرده و اصرار بر صغائر ندارند ، اگر خطائى از آنها صادر شود بسيار كم است ، برحسب درجه تقوى ، خطا و لغزش متغير است هر چه پرهيزگارى آنها بيشتر باشد لغزش آنها كمتر و اگر پرهيزگارى كمتر لغزش آنها بيشتر است . عوامل خطا و لغزش عوامل لغزش و گناه مختلف است ، كه به چند عامل آن اشاره مىكنيم : 1 - جهل - جهل به چه كنم يا چگونه كنم و يا به تعبير ديگر جهل به اصل قانون كه چه كنيم و جهل به نحوه اجراى آن كه چگونه كنيم ، موجب خطا و گمراهى است ، هر فرد و جامعه‌اى براى اين كه بتواند كارى صحيح انجام دهد ، اول نياز به آگاهى به قانون و سپس به نحوه اجراء آن دارد ، هر كدام نباشد ، انسان دچار لغزش مىگردد و از آن جهت كه پرهيزگاران در مسير زندگى خود به سوى هدف عالى خود ، عالم و آگاه هستند « علماء حلماء » پس از اين جهت به خطا نمىافتند . 2 - حجابهاى نفسانى كه همانا رذائل اخلاقى هستند ، هر يك راهى به سوى خطا در برابر انسان مىگشايند ، هواپرستى ، تكبر ، لجاجت ، حسادت هر يك مانعى براى تعقّل صحيح است اگر حجابها دريده شود ، چهره حقائق آشكار مىگردد ، من اگر خطا مىكنم چشم حقيقت‌بين ندارم ، من حجاب افكنده‌ام : لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بها « 1 » مولى على ( عليه السلام ) مىفرمايند : « أقْرَبُ الآراء مِنَ النُّهى أبعدَها مِنَ الهَوى » : « نزديكترين نظريه‌ها به عقل ( و صواب ) دورترين آنها از هواى نفسانى است » . « 2 » در جاى ديگر مىفرمايد : « خيرُ الآراء أبَعدُها عن الهوى و أقْرَبها مِنَ السّداد »

--> ( 1 ) . سوره اعراف ، آيه 179 . ( 2 ) . غرر الحكم . .