الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
337
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
در روايت نبوى معروف از طرق مختلف رسيده نبىّ اكرم ( صلى الله عليه و آله ) مىفرمايد : « اى اباذر ، بپرهيز از طول آرزوهاى خود ، زيرا تو در روز خود ( كه امروز است ) هستى و در بعد امروز نيستى ، اگر براى تو فردائى باشد ، در فردا باش ، چنان كه در امروزى و اگر براى تو فردائى نبود ، پشيمان بر زيادهروى و افراط خود در امروز نيستى . اى اباذر چه بسيار كسانى كه اميد به روزى بسته بودند ، و نتوانستد آن را تكميل كنند ، و چه بسيار منتظر فردائى كه به فردا نرسيد ، اى اباذر اگر در اجل و عاقتب آن بنگرى ، از آرزو و فريب آن غضبناك شوى . اى اباذر اگر صبح كردى با نفس خود نسبت به عصر سخن گو و اگر عصر كردى نسبت به صبح سخن مگو ، و از سلامتى خود قبل از بيمارى استفاده كن ، و از زندگيت قبل از مرگت فائده ببر ، زيرا نمىدانم اسم تو فردا چيست » . « 1 » از انس نقل شده كه گفت پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) خطى كشيدند و فرمودند : اين انسان است و خطى ديگر در كنار آن كشيدند ، فرمودند : اين هم اجل و مرگ است و خط ديگرى دور تر از خط دوم كشيده فرمودند : اين هم آرزو و اميد انسان است ، در فكر ان بسر مىبرد كه نزديكتر ( يعنى مرگ ) او را مىگيرد . « 2 » در روايتى ديگر شبيه به اين مضمون هست كه حضرت سه چوب به جاى خط گذاردند . « 3 » در روايتى آمده كه دو بنده از بندگان خدا به هم برخورد كردند ، يكى به ديگرى گفت : كوتاهى آرزوى تو چقدر است ؟ گفت : اين كه اگر صبح كنم اميد ندارم ، عصر كنم و اگر عصر كنم ، اميد ندارم صبح كنم ، ديگرى گفت تو آرزويت طولانى است ، اما من اميد ندارم ، اگر نفسى بكشم بازگردد و اگر داخل شد ، خارج شود . « 4 »
--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 4 ، صفحه 204 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 4 ، صفحه 204 . ( 3 ) . تنبيه الخواطر ، صفحه 226 - ميزان الحكمه ، جلد 1 ، صفحه 143 . ( 4 ) . شرح نهج البلاغه خوئى ، جلد 4 ، صفحه 204 . .